Kütahya

Köken ve Türkiye'deki yeri

Kütahya, meyve kalitesiyle tanınan yerli bir Türk vişne çeşididir ve yüzyıllardır Türkiye’nin hemen her yerinde yetiştirilmektedir (Burak ve ark. 2005). Türkiye’de üretilen vişnenin büyük bölümü bu çeşittir. Çeşit, 1990’dan beri TTSM Meyve Tescil Listesi’nde “Kütahya” adıyla kayıtlıdır ve Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü (Menemen) tarafından muhafaza edilmektedir.

Kütahya ilindeki coğrafi işaretli Şaphane Vişnesi, tescil belgesine göre Kütahya çeşidinden elde edilir. Ulusal seleksiyon programında Kütahya vişnesinin klonları değerlendirilmiş ve en ümitvar tipler belirlenmiştir.

Ağaç ve tozlanma

Ağaçları kuvvetli gelişir ve çok verimlidir. Kütahya kendine verimli bir çeşittir; bahçe tek başına bu çeşitle kurulabilir. Verim ve ağaç gelişimi anaca göre belirgin şekilde değişir: Bursa’daki denemede en iyi sonuç CAB 6P anacında alınmıştır.

Meyve özellikleri

Meyveleri iri, yuvarlak ve hafif kalp şeklindedir; sapları uzundur. Kabuğu parlak ve koyu morumsu-şarabi renklidir; meyve eti ve suyu koyu kırmızıdır. Meyve eti sulu, az lifli, aromalı ve mayhoştur. Meyvelerinde çatlama hemen hiç görülmez. Ağırlıklı olarak meyve suyu sanayisinde kullanılır; reçel, dondurulmuş ürün ve taze tüketim için de uygundur.

Meyve ağırlığı yöreye ve anaca göre değişir: Şaphane Vişnesi tescil belgesinde 4,2–5,7 g, Bursa’daki denemede anaca göre 3,6–5,0 g ölçülmüştür. Erzurum İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ise ortalama 6,79 g bildirmektedir.

Meyve ağırlığı

4,2–5,7 g (Şaphane); 3,6–5,0 g (Bursa, anaca göre)

SÇKM

%13,6–14,5 (Bursa); %16–19 (Şaphane)

Çatlama

Görülmez

Kullanım

Ağırlıklı olarak meyve suyu; reçel, dondurulmuş ürün

Hasat

Kütahya geç mevsim bir çeşittir ve Montmorency’den yaklaşık bir hafta sonra olgunlaşır. Hasat zamanı rakıma ve bölgeye göre değişir: Bursa’da (111 m) 2016’da hasat haziranın ikinci haftasında başlayıp ay sonunda bitmiş, Şaphane’de (900–1100 m) ise 20 Haziran – 30 Temmuz arasında yapılmaktadır. Meyveler saplarıyla birlikte elle toplanır.