Hachiya

Köken ve Türkiye'deki yeri

Hachiya, Japon kökenli bir Trabzon hurması çeşididir ve Kaliforniya’da uzun yıllar ticari yetiştiriciliğin temelini oluşturmuştur. Türkiye’de 1990’dan beri TTSM listesinde kayıtlıdır. Denizli İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne göre Denizli’de, özellikle Honaz ve Sarayköy’de yetiştirilen çeşittir; ilde kurutularak da değerlendirilir.

Burukluk ve yeme olumu

Hachiya buruk bir çeşittir: meyve tamamen olgunlaşıp yumuşayana kadar buruk kalır ve yumuşamadan yenmez. Türk kaynaklarında tozlanmayla değişmeyen buruk çeşitler (PCA) arasında sınıflandırılır; bazı yabancı kaynaklar ise bazı yıllarda çekirdek çevresinde kahverengileşme görüldüğünü belirtir.

Meyveler hasattan sonra oda sıcaklığında yumuşamaya bırakılarak ya da burukluk giderme uygulamalarıyla yeme olumuna getirilir. Yalova’daki enstitünün çalışmasında Hachiya’da alkol (etanol) ve kuru buz uygulamaları öne çıkmıştır.

Meyve özellikleri

Meyveleri iri, uzunca konik (meşe palamudu biçimli) ve koyu turuncu-kırmızı renklidir. Yalova ve Hatay’daki denemelerde en uzun meyveyi veren çeşit olmuştur. Tamamen yumuşadığında meyve eti jöle kıvamında, sulu ve çok tatlıdır. Meyveler genellikle çekirdeksiz ya da çok az çekirdeklidir. Taze tüketimin yanı sıra kurutmaya da uygundur.

Hachiya’nın meyve uçlarında zaman zaman halka şeklinde ince çatlaklar oluşabilir.

Meyve ağırlığı

235,3 g (Yalova); 281,8 g (Çanakkale); 222,9 g (Hatay)

SÇKM

%19,8 (Yalova); %21,3 (Hatay); %17,7 (Çanakkale)

Çekirdek

Ortalama 0,1 adet/meyve (Hatay)

Kullanım

Taze (yumuşamış), kurutmalık

Ağaç, verim ve hasat

Ağaç gelişimi bölgeye ve anaca göre değişir: Kaliforniya’da büyük ağaç oluşturduğu bildirilirken, Hatay’da D. lotus anacı üzerinde zayıf gelişmiştir. Yalnızca dişi çiçek açar ve tozlayıcı gerektirmez. Yalova’daki denemede bölgeye önerilen çeşitlerden biridir. Ankara Üniversitesi ders notlarına göre dikimden yaklaşık 4 yıl sonra verime yatar.

Hasat zamanı bölgeye göre değişir: Hatay’da (Dörtyol) ekimin ilk haftasında en erken olgunlaşan çeşitler arasında yer almış, Yalova’da 25 Ekim – 3 Kasım arasında hasat edilmiştir.

Hachiya, Fuyu’dan farklı olarak üşüme zararına hassas değildir. Alata’nın dergisinde yayımlanan çalışmada 0 °C’de mumlanmamış meyveler 2 ay, mumlanmış meyveler 3 ay saklanabilmiştir.