Ceviz T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ok eski bir meyvesidir. \u00dclkemizde geni\u015f yay\u0131lma alan\u0131 bulmu\u015ftur. Uzun y\u0131llard\u0131r tohumla \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, ancak son y\u0131llarda modern anlamda kapama bah\u00e7e tesisleri yap\u0131lmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye 120.000 ton \u00fcretimiyle d\u00fcnyada 4. s\u0131rada yer almaktad\u0131r. Ancak bu \u00fcretim yetersizdir. Ceviz yeti\u015ftiricili\u011finin en \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan biriside istenilen \u00f6zelliklere sahip standart \u00fcr\u00fcn\u00fcn yetersizli\u011fidir. Bu nedenle \u00f6zellikleri bilinen \u00e7e\u015fitlerden kapama bah\u00e7e tesisi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
B\u0130TK\u0130SEL \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130<\/strong> \u0130KL\u0130M ve TOPRAK \u0130STE\u011e\u0130<\/strong> BAH\u00c7E TES\u0130S\u0130<\/strong> Yerinde a\u015f\u0131lama metodunda:<\/strong> YILLIK BAKIM \u0130\u015eLER\u0130<\/strong> BUDAMA<\/strong> HASAT<\/strong> \u00d6NEML\u0130 HASTALIK ve ZARARLILAR<\/strong> \u00c7O\u011eALTILMASI<\/strong> E\u011firdir Bah\u00e7e K\u00fclt\u00fcrleri Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc
\nCeviz uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc a\u011fa\u00e7t\u0131r. Ceviz a\u011fa\u00e7lar\u0131 b\u00fcy\u00fck ta\u00e7 yapar ve 25-30 m\u2019ye kadar y\u00fckselebilirler. Bitkinin k\u00f6k,g\u00f6vde gibi b\u00fct\u00fcn organlar\u0131 de\u011ferlendirilebilir. A\u011fa\u00e7lar kaz\u0131k k\u00f6kl\u00fcd\u00fcr ve k\u00f6kleri 3-4 m derine gidebilmektedir. Ceviza\u011fac\u0131n\u0131n \u00e7i\u00e7ekleri bir cinslidir. Erkek ve di\u015fi \u00e7i\u00e7ekler ayr\u0131 yerlerde ancak ayn\u0131a\u011fa\u00e7 \u00fczerinde bulunmaktad\u0131r. Erkek \u00e7i\u00e7ekler iki y\u0131ll\u0131k dallarda, di\u015fi \u00e7i\u00e7ekler ayn\u0131 y\u0131l\u0131n s\u00fcrg\u00fcnlerinde bulunur. Tozlanma r\u00fczgarla olmaktad\u0131r.<\/p>\n
\n\u0130lkbahar ge\u00e7 ve sonbahar erkendonlar\u0131 s\u00fcrg\u00fcnlerde zararlanmalara neden olabilir. Y\u00fcksek yaz s\u0131caklar\u0131 \u00f6zellikle 38\u00b0C\u2019den sonra meyve kalitesindesorunlar olabilmektedir. \u0130lkbahar ge\u00e7ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 a\u011fa\u00e7larda bakteriyel leke ve kara leke zarar\u0131n\u0131 art\u0131rabilmektedir.
\nCeviz a\u011fa\u00e7lar\u0131 kaz\u0131k k\u00f6kleri nedeniyle fazla su tutmayan, s\u00fczek ve derintopraklar\u0131 sever. Taban suyu y\u00fcksek yerlerden ho\u015flanmaz. Toprak ve sudaki tuza kar\u015f\u0131 hassast\u0131r. Tuzluluk art\u0131k\u00e7averim kayb\u0131da artmaktad\u0131r. Toprak pH\u2019s\u0131T6,5-7,5 olan topraklar uygun alanlard\u0131r. Toprakta sert tabaka varsa, dipkazanla s\u00fcr\u00fclmelidir.<\/p>\n
\nCeviz bah\u00e7esi tesis edilirken; arazinin sulama imkanlar\u0131 ve toprak yap\u0131s\u0131ile b\u00f6lgenin iklim \u00f6zellikleri bilinmelidir. Taban suyu y\u00fcksek alanlardan uzakdurulmal\u0131d\u0131r. Don alan\u0131 olu\u015fan yerlerebah\u00e7e kurulmamal\u0131d\u0131r.\u0130lkbahar ge\u00e7donlar\u0131 olan yerler sak\u0131ncal\u0131d\u0131r. B\u00f6lgeye uygun en az 2 \u00e7e\u015fit dikilmelidir. \u0130smine do\u011fru, sertifikal\u0131 fidan kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ceviz bah\u00e7e tesisi 2 \u015fekilde yap\u0131l\u0131r.
\n1)A\u015f\u0131l\u0131 fidan dikerek.
\n2) \u00c7\u00f6\u011f\u00fcrleri yerinde a\u015f\u0131layarak
\n\u00d6nce arazi haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yap\u0131l\u0131r. Toprakta sert tabaka varsa dip kazan veya riperle s\u00fcr\u00fcm yap\u0131l\u0131r. Dekara 4-5 ton ah\u0131r g\u00fcbresi verilmelidir. Diskaro ve t\u0131rm\u0131kla s\u00fcr\u00fcm yap\u0131ld\u0131ktan sonra, \u00e7ukur i\u015faretlemesi yap\u0131l\u0131r. Toprak \u015fartlar\u0131nag\u00f6re 12X12m veya 10X10 m mesafede, 60cm geni\u015flik ve 70 cm derinlikte a\u00e7\u0131lan \u00e7ukurlara fidanlar dikilir ve herek ba\u011flan\u0131r. D\u00f6lleyici \u00e7e\u015fitler esas \u00e7e\u015fitten en fazla 50-70 m mesafede dikilmelidir.<\/p>\n
\nTohumlar direk olarak arazide a\u00e7\u0131lan \u00e7ukurlara ekilir. Geli\u015fen \u00e7\u00f6\u011f\u00fcrler daha sonra yerinde a\u015f\u0131lan\u0131r. Ceviz ekonomik verime yat\u0131ncaya kadarki s\u00fcre i\u00e7inde ara ziraat\u0131 yap\u0131labilir. Ara ziraat\u0131 yap\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa s\u0131ralar aras\u0131na \u015eeftali, Vi\u015fne ve Badem dikilebilir veya sebzecilik yap\u0131labilir.<\/p>\n
\nToprak i\u015fleme; g\u00fcbreleme, yabanc\u0131 ot kontrol\u00fc ve sulama amac\u0131yla yap\u0131l\u0131r. Y\u0131lda en az iki de fa toprak i\u015flenir. Sonbaharda derin, ilkbaharda y\u00fczlek s\u00fcr\u00fcm daha uygundur. Sulama; kar\u0131k, salma ve damlama y\u00f6ntemleriyle yap\u0131labilir. Haziran\u2013Temmuz ve A\u011fustos\u2019da en fazla suya ihtiya\u00e7 olur. Sulanan ceviz a\u011fa\u00e7lar\u0131nda, meyve verim ve kalitesi daha iyi olmaktad\u0131r.<\/p>\n
\nCevizde \u015fekil ve \u00fcr\u00fcn budamas\u0131 yap\u0131l\u0131r. Budama \u015fiddetli so\u011fuklar ge\u00e7ti\u011finde ve ilkbahar ge\u00e7 donlar\u0131ndan sonra yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kesim yap\u0131lan yara y\u00fczeyi macunlanmal\u0131d\u0131r. \u015eekil Budamas\u0131nda: 1. y\u0131l fidan dikildikten sonra 1m. Y\u00fck seklikten tepe kesimi yap\u0131l\u0131r.
\nTepe kesim yerinin alt\u0131ndaki 1-3 g\u00f6ze dokunulmadan, a\u015fa\u011f\u0131daki g\u00f6zlerde boyunlu g\u00f6z varsa kesilir. Ceviz a\u011fa\u00e7lar\u0131na doruk dall\u0131 ve modifiye lider sistemiyle \u015fekil verilebilir. Ta\u00e7 y\u00fcksekli\u011fi kurak b\u00f6lgelerde daha alttan, nemli yerlerde ise daha yukar\u0131dan b\u0131rak\u0131labilir. Modifiye lider sistemde bir lider ve 5-6 ana dal olacak \u015fekilde budanabilir.\u00dcr\u00fcn budamas\u0131nda dikkat edilmesi gerekenler:
\nDi\u015fi \u00e7i\u00e7ekler ve meyve, yeni s\u00fcrg\u00fcnlerin ucunda olu\u015fur. Bu nedenle s\u00fcrg\u00fcn u\u00e7lar\u0131 kesilmemelidir. Dallarda sert budama yap\u0131l\u0131rsa, uzun s\u00fcrg\u00fcnler meydana gelir verim d\u00fc\u015fer. A\u011fa\u00e7ta kuruyan ve rekabet eden dallar varsa \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Ancak \u00e7\u0131plakla\u015fma olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\nHasattan 15 g\u00fcn \u00f6nce a\u011fa\u00e7lar sulanmal\u0131d\u0131r. Hasat sabah erken veya ak\u015fam \u00fcst\u00fc yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.Hasatta silkeleme veya sarsma y\u00f6ntemi kullan\u0131l\u0131r. s\u0131r\u0131kla hasat yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r Hasada i\u00e7 olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, i\u00e7 rengi krem beyaz olunca ba\u015flamal\u0131 Ge\u00e7 hasat yap\u0131l\u0131rsa i\u00e7 kararmas\u0131 olur. Pratik olarak ye\u015fil kabuk % 30-40 \u00e7atlad\u0131\u011f\u0131nda hasada ba\u015flan\u0131r. Hasat edilen meyveler g\u00f6lge ve havadar bir yerde kurutulur. Meyveler b\u00fcy\u00fck y\u0131\u011f\u0131n halinde veya \u00e7uvalda bekletilmemelidir.<\/p>\n
\nCeviz yeti\u015ftiricili\u011finde etkiliolan bir\u00e7ok hastal\u0131k ve zararl\u0131mevcuttur. Ancak bunlardan baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r:
\nCeviz i\u00e7 kurdu (Laspeyresia pomonellal.):
\nMeyve kabu\u011fu sertle\u015fmeden \u00f6nce iki meyvenin birbirine temas etti\u011fi yerden, sap \u00e7ukurundan meyvenin i\u00e7ine girerek zarar yapar. Koruyucu olarak HaziranTemmuz d\u00f6neminde ila\u00e7lamayap\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\nCeviz Antraknozu ( Gnomonia Leptostyla):
\nYaprak, meyve ve s\u00fcrg\u00fcnlerde Kara lekeler halinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Mantar\u0131 bir hastal\u0131kt\u0131r. Sonbaharda ve ilkbaharda bordo bulamac\u0131yla ila\u00e7lanmal\u0131d\u0131r. Yere d\u00f6k\u00fclen yapraklar toplanarak yak\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\nYaprak Gal Akar\u0131 : (E r i o p h y n e s tristr\u0131aites)(Uyuz):
\nYaprakta ya\u015far.Yapra\u011f\u0131n iki y\u00fczeyinde kabar\u0131kl\u0131k meydana getirir. M\u00fccadelesinde k\u00fck\u00fcrt uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\nCeviz Tohum ve A\u015f\u0131metodlar\u0131 ile \u00e7o\u011falt\u0131labilmektedir. Tohumla \u00e7o\u011faltma, \u00e7\u00f6\u011f\u00fcr elde etmek amac\u0131yla yap\u0131lmakta d\u0131r. Bunun i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve iyi geli\u015fen a\u011fa\u00e7lardan tohum al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Tohumlar i\u00e7i dolgun, \u00e7imlenme oran\u0131 y\u00fcksek (%80) ve 10gr.\u2019dan b\u00fcy\u00fck olmal\u0131d\u0131r. Hasat sonras\u0131 tohumlar 0-8\u00baC\u2019de adi depolarda veya +4 \u00baC\u2019de so\u011fuk depoda muhafaza edilmelidir. Ekim-Kas\u0131m ay\u0131nda topra\u011fa ekim yap\u0131labilir. Ekim \u00f6ncesi 60-90 cm s\u0131ra aras\u0131 ve 15-20 cm s\u0131ra \u00fczeri olacak \u015fekilde kar\u0131klar haz\u0131rlan\u0131r. Tohumlar ekim \u00f6ncesi hastal\u0131k ve zararl\u0131lara kar\u015f\u0131 ila\u00e7lanmal\u0131d\u0131r. Tohumlar 6-10 cm derinli\u011fe, iki kabu\u011fun birle\u015fme d\u00fczlemi yere dik olacak \u015fekilde ekilir. Ku\u015f ve kemiricilere kar\u015f\u0131 \u00f6nlem al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Cevizde \u00e7elik, dald\u0131rma ve doku k\u00fclt\u00fcr\u00fc gibi metodlar ekonomik ve pratik de\u011fildir. Halen en ge\u00e7erli metod a\u015f\u0131 ile \u00e7o\u011faltmad\u0131r. Cevizde fidan, \u00e7e\u015fit de\u011fi\u015ftirme ve onarma amac\u0131yla a\u015f\u0131 yap\u0131l\u0131r.Kalem a\u015f\u0131lar\u0131ndan;
\nDilcikli, Omega, Yarma, Kakma, ve \u00c7oban a\u015f\u0131 metodlar\u0131 kullan\u0131l\u0131r. Kalem a\u015f\u0131lar\u0131 ilkbaharda veya i\u00e7 mekanda yap\u0131lmaktad\u0131r.G\u00f6z a\u015f\u0131lar\u0131ndan; T,Yama, Yongal\u0131, a\u015f\u0131 metodlar\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r.
\nFidan amac\u0131yla g\u00f6z a\u015f\u0131lar\u0131 temmuz- A\u011fustos aylar\u0131nda, durgun g\u00f6z a\u015f\u0131s\u0131 olarak yap\u0131lmaktad\u0131r. Durgun g\u00f6z a\u015f\u0131s\u0131 y\u00f6nteminde ayn\u0131 y\u0131l\u0131n s\u00fcrg\u00fcnlerinden al\u0131nan g\u00f6zler kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130lkbaharda yap\u0131lacak a\u015f\u0131larda ise kalemler dinlenme d\u00f6neminde al\u0131narak muhafaza edilmelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\nY\u0131lmaz SESL\u0130 Ziraat Y\u00fck. M\u00fch.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4201,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[],"class_list":["post-4200","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zirai-yetistirici"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekizfidancilik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekizfidancilik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekizfidancilik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekizfidancilik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekizfidancilik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4200"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/ekizfidancilik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4200\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4649,"href":"https:\/\/ekizfidancilik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4200\/revisions\/4649"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekizfidancilik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekizfidancilik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekizfidancilik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekizfidancilik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}