Zeytin Akdeniz ikliminin hakim oldu\u011fu yerlerde yeti\u015fen bir bitkidir. Bu nedenle daha \u00e7ok Akdeniz ikliminin h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc yerlerde yeti\u015ftirilir. Zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 \u00fclkemizde delicelerin a\u015f\u0131lanmas\u0131 suretiyle elde edilmi\u015ftir. Zeytinin di\u011fer meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131ndan en \u00f6nemli fark\u0131 uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmas\u0131d\u0131r. Bin y\u0131ldan bile fazla ya\u015fayabilir. Zeytin ge\u00e7 meyveye yatar.<\/p>\n
ZEYT\u0130N\u0130N \u0130KL\u0130M VE TOPRAK \u0130STEKLER\u0130<\/strong><\/p>\n Zeytin Akdeniz ikliminin meyvesidir. Akdeniz ikliminde genellikle s\u0131cak ve kurak\u00a0yaz ; \u0131l\u0131k ve ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 bir k\u0131\u015f h\u00fck\u00fcm s\u00fcrer. Bu nedenle b\u00f6yle \u00f6zellik g\u00f6steren b\u00f6lgelerde zeytin yeti\u015ftiricili\u011fi yap\u0131labilir.<\/p>\n Zeytinin iklim istekleri:<\/strong><\/p>\n 1-Is\u0131:<\/strong><\/p>\n Zeytin yeti\u015fen yerlerde genellikle \u0131s\u0131 ortalamas\u0131 15-20\u00b0C aras\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Zeytin a\u011fac\u0131 25-30\u00b0C lerde \u00e7ok iyi geli\u015fir ve bol meyve verir. Zeytin max.40\u00b0C ye kadar y\u00fcksek \u0131s\u0131ya , iyi suland\u0131\u011f\u0131 takdirde dayanabilir. Dayanabildi\u011fi minimum \u0131s\u0131 derecesi \u20137\u00a0\u00b0C dir. Zeytin a\u011fac\u0131n\u0131n normal g\u00f6z te\u015fekk\u00fcl\u00fc i\u00e7in uygun bir so\u011fuklama s\u00fcresine ihtiyac\u0131 vard\u0131r. K\u0131\u015f so\u011fuklama m\u00fcddetinin 60-75 g\u00fcn kadar olmas\u0131 yeterlidir. Zeytin a\u011fac\u0131n\u0131n \u0131s\u0131 istekleri vejetasyon d\u00f6nemlerine g\u00f6re de\u011fi\u015fir.<\/p>\n 2-Ya\u011f\u0131\u015f:<\/strong><\/p>\n Zeytin a\u011fac\u0131 i\u00e7in normalin alt\u0131ndaki ve \u00fcst\u00fcndeki ya\u011f\u0131\u015flar zararl\u0131 olur. Y\u0131ll\u0131k 700-800 mm ya\u011f\u0131\u015f zeytin i\u00e7in optimumdur.<\/p>\n 3-Nem:<\/strong><\/p>\n Denizlerden ve b\u00fcy\u00fck su y\u00fczeylerinden gelen rutubetli hava zeytin i\u00e7in baz\u0131 y\u00f6ndenyararl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle havalarda yapraklarda terleme azal\u0131r ve susuzluk \u00e7ekilmez.% 75-80 nem kabuklu bit ve odun kurtlar\u0131n\u0131n zarar\u0131n\u0131 da azalt\u0131r. Fakat havada bundan fazla nem olursa fumajine ve danelerde kaliteli ya\u011f\u00a0birikmemesine neden olur. \u00c7i\u00e7eklenme d\u00f6neminde % 85 den fazla nem d\u00f6llenmeyi k\u0131s\u0131tlar ve dane tutumunu azalt\u0131r.<\/p>\n 4-R\u00fczgarlar:<\/strong><\/p>\n \u00c7i\u00e7eklenme zaman\u0131 yani may\u0131s,haziran ba\u015flar\u0131nda esen hafif r\u00fczgarlar d\u00f6llenmeye yard\u0131mc\u0131 olurlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131nda tozlanma daha \u00e7ok r\u00fczgarlarla olmaktad\u0131r. Yine a\u011fa\u00e7lar\u0131n dal ve dalc\u0131klar\u0131n\u0131n aras\u0131ndan ge\u00e7en hafif esintiler baz\u0131 mantari hastal\u0131klar\u0131n yay\u0131lmas\u0131na engel olur. Yaz aylar\u0131nda esecek nemli r\u00fczgarlar ise a\u011fa\u00e7lar\u0131n susuzluk \u00e7ekmesini k\u0131smen \u00f6nler.<\/p>\n K\u0131\u015f sonlar\u0131nda esen ke\u015fi\u015fleme r\u00fczgar\u0131 toprak nemini ka\u00e7\u0131r\u0131r. May\u0131s sonlar\u0131nda esen g\u00fcney kurutucu samyeli r\u00fczgarlar\u0131 \u00e7i\u00e7eklerin d\u00f6llenmesine engel olur. Yaz\u0131n g\u00fcneyden gelen r\u00fczgarlar ise toprak nemini ka\u00e7\u0131r\u0131r. Devaml\u0131 eserse daneleri buru\u015fturur. A\u011fa\u00e7lara genel bir durgunluk getirir. Denizden gelen f\u0131rt\u0131nalar zeytin topraklar\u0131n\u0131 tuzland\u0131r\u0131r.<\/p>\n G\u00fcneyi kapal\u0131 olmayan yerlerde k\u0131\u015f\u0131n esen lodos r\u00fczgar\u0131 a\u011fa\u00e7lar\u0131 zamans\u0131z uyar\u0131r ve a\u011fa\u00e7lar\u0131n so\u011fuktan daha \u00e7ok etkilenmesine neden olur.<\/p>\n 5-Y\u00f6ney:<\/strong><\/p>\n Zeytin a\u011fac\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok sever. Bu nedenle g\u00fcne\u015f alan meyilli yerlerde en iyi sonucu verir. G\u00fcney y\u00f6nler g\u00fcn\u00fcn \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 iyi ald\u0131\u011f\u0131ndan uygundur. \u00d6zellikle so\u011fuk ge\u00e7it b\u00f6lgelerinde bu y\u00f6nler tercih edilmelidir. Meyilli arazilerde g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n yak\u0131c\u0131 etkisi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in b\u00f6yle yerler zeytin i\u00e7in uygundur. Zeytin b\u00f6yle yerlerde\u00a0bol mahsul verir. Meyvelerde ya\u011f oran\u0131 y\u00fcksek olur.<\/p>\n 6-Rak\u0131m:<\/strong><\/p>\n Y\u00fcksek rak\u0131m zeytin a\u011fac\u0131 i\u00e7in uygundur. Akdeniz ve Ege\u2019de 800 m den y\u00fcksek yerler uygun de\u011fildir.<\/p>\n Toprak istekleri:<\/strong><\/p>\n Bah\u00e7e tesisinde toprak se\u00e7erken \u00e7ok dikkatli olmak gerekir. Zeytin uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in toprak se\u00e7iminde yap\u0131lacak bir yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n zarar\u0131 b\u00fcy\u00fck olur ve bu zarar y\u0131ldan y\u0131la artarak devam eder.<\/p>\n Zeytinin torak konusunda pek se\u00e7ici olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenirse de bu hi\u00e7bir zaman fakir topraklarda daha iyi geli\u015fti\u011fi ve bol \u00fcr\u00fcn verdi\u011fi anlam\u0131na gelmez. Zeytin i\u00e7in en ideal toprak derin, kalkerli, kumlu, killi ve yeteri derecede haval\u0131 ve nemli topraklard\u0131r. Zeytin ta\u015fl\u0131 ve \u00e7ak\u0131ll\u0131 topraklarda ve \u00f6zellikle bay\u0131rlarda en nefis ya\u011f\u0131 ihtiva eden \u00fcr\u00fcn\u00fc verir.Taban suyunun bir metreden daha yak\u0131n oldu\u011fu veya k\u0131\u015f\u0131n zeytin k\u00f6klerinin 3-4\u00a0haftadan fazla su alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 yerlerde zeytinlik tesis edilmemelidir. Bu gibi yerlerde ancak drenaj yap\u0131ld\u0131ktan sonra zeytinlik tesis etmelidir.<\/p>\n ZEYT\u0130NL\u0130K TES\u0130S\u0130<\/strong><\/p>\n Toplam a\u011fa\u00e7 varl\u0131\u011f\u0131 ile d\u00fcnya s\u0131ralamas\u0131nda d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc olan \u00fclkemizin zeytincili\u011fini geli\u015ftirmek i\u00e7in eski zeytinliklerin daha ekonomik duruma getirilme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yan\u0131nda, yeni tesislerin de entansif tesisler olarak kurulmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in de yeni tesislerde a\u011fa\u00e7lar\u0131n verimsiz devresini m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca k\u0131saltmak , verimlili\u011fin daha fazla olaca\u011f\u0131 yerlerde bah\u00e7e tesis etmek ve mekanizasyona uygun bah\u00e7eler kurmak gerekir.<\/p>\n Arazinin haz\u0131rlanmas\u0131:<\/strong><\/p>\n \u0130yi \u015fartlarda zeytin a\u011fac\u0131n\u0131n k\u00f6k sistemi ilk birka\u00e7 y\u0131lda geli\u015fir ve h\u0131zl\u0131ca yay\u0131l\u0131r. Dikimden 4-5 y\u0131l sonra 5-6 m aral\u0131kl\u0131 dikimde k\u00f6k b\u00fct\u00fcn araziyi doldurur.Yeni bir tesis kurulmadan \u00f6nce derin i\u015fleme, tesviye, drenaj vb. toprak haz\u0131rl\u0131klar\u0131 tamamlanmal\u0131d\u0131r. Derin s\u00fcr\u00fcm b\u00fct\u00fcn tesis alan\u0131n\u0131 i\u00e7ine alacak \u015fekilde yap\u0131lmal\u0131, i\u015fleme 90-100 cm derinlikte olmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye zeytinliklerinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 meyilli arazide oldu\u011fundan toprak ve suyu muhafaza edecek tedbirler de al\u0131nmal\u0131d\u0131r. bunun i\u00e7in de iyi bir teraslama yapmak gerekir.<\/p>\n \u00c7e\u015fit se\u00e7imi<\/strong>:<\/p>\n \u00c7e\u015fit se\u00e7imini etkileyen bir\u00e7ok fakt\u00f6r vard\u0131r. \u0130lk \u00f6nce nas\u0131l de\u011ferlendirilecekse ona g\u00f6re \u00e7e\u015fit se\u00e7mek gerekir.(ya\u011fl\u0131k siyah, ye\u015fil sofral\u0131k vb.) B\u00f6lgelere uygun \u00e7e\u015fit se\u00e7mek gerekir.<\/p>\n B\u00f6lgemizde yayg\u0131n olan \u00e7e\u015fitler:<\/strong><\/p>\n Memeli:<\/strong><\/p>\n \u0130zmir ilinin \u00f6zellikle Menemen, Kemalpa\u015fa il\u00e7elerinde yayg\u0131n olan bir \u00e7e\u015fittir. \u0130yi geli\u015fir. Meyvesi iridir. Ovaldir. Ye\u015fil meyve rengi a\u00e7\u0131k ye\u015filimsi sar\u0131, et-\u00e7ekirdek ba\u011flant\u0131s\u0131 orta kuvvettedir. \u00c7ekirdek k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Meyvede u\u00e7ta belirgin bir meme bulunur. \u00c7e\u015fit ad\u0131n\u0131 bu \u00f6zelli\u011finden al\u0131r. Verimi iyi olan bir \u00e7e\u015fittir. \u0130zmir ve civar\u0131nda yeti\u015ftirilen bu \u00e7e\u015fide eski zeytinliklerde rastlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00dcr\u00fcn sofral\u0131k ve ya\u011fl\u0131k olarak de\u011ferlendirilir.<\/p>\n Memecik:<\/strong><\/p>\n Meyvesi iridir. Memeli olup \u00e7e\u015fit ad\u0131n\u0131 buradan al\u0131r. Ye\u015fil meyvesi puslu koyu zeytin ye\u015fili renktedir. Olgun meyvesi koyu vi\u015fne-siyaht\u0131r. Et-\u00e7ekirdek ba\u011flant\u0131s\u0131 olduk\u00e7a kuvvetlidir. \u00c7ekirdek k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Verimli bir \u00e7e\u015fittir. Kuvvetli periyodisite g\u00f6sterir. Ege b\u00f6lgesindeki a\u011fa\u00e7 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n % 50 den fazlas\u0131n\u0131 memecik te\u015fkil eder. \u00dcr\u00fcn ya\u011fl\u0131k ve sofral\u0131k olarak de\u011ferlendirilir.<\/p>\n Ayval\u0131k:<\/strong><\/p>\n Meyve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ortad\u0131r. \u015eekil yuvarla\u011fa yak\u0131nd\u0131r. Ye\u015fil meyve rengi puslu, tipik zeytin ye\u015fili rengindedir. Olgun meyve rengi koyu vi\u015fnedir. Et-\u00e7ekirdek ba\u011flant\u0131s\u0131 kuvvetlidir. \u00c7ekirdek b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ortad\u0131r. Orta derecede periyodisite g\u00f6sterir. Kendine verimlidir. Pembe olumda sofral\u0131k olarak de\u011ferlendirilir. Daha \u00e7ok ya\u011fl\u0131k olarak de\u011ferlendirilen bir \u00e7e\u015fittir.<\/p>\n Gemlik:<\/strong><\/p>\n Meyve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ortad\u0131r. Ye\u015fil meyve rengi puslu, tipik zeytin ye\u015filidir. Olgun meyve parlak, koyu siyaht\u0131r. Et \u00e7ekirdekten kolay ayr\u0131l\u0131r. \u00c7ekirdek b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ortad\u0131r. \u0130yi bak\u0131m \u015fartlar\u0131nda d\u00fczenli \u00fcr\u00fcn verir. K\u0131smen kendine verimlidir. Daha \u00e7ok sofral\u0131k olarak de\u011ferlendirilir.<\/p>\n \u0130zmir sofral\u0131k:<\/strong><\/p>\n \u0130zmir ili civar\u0131ndaki eski zeytinliklerde rastlan\u0131lan bir \u00e7e\u015fittir. Meyvesi \u00e7ok iridir. \u015eekli ovaldir. Ucu memelidir. Ye\u015fil meyve rengi tipik zeytin ye\u015fili rengindedir. Olgun meyve rengi parlak koyu vi\u015fne-siyaht\u0131r. \u00c7ekirdek k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Geli\u015fmesi ve verimi d\u00fc\u015f\u00fck bir \u00e7e\u015fittir. \u015eiddetli periyodisite g\u00f6sterir. Boncuklu meyve olu\u015fumu vard\u0131r. Bu nedenlerle pek yay\u0131lma imkan\u0131 bulamam\u0131\u015f bir \u00e7e\u015fittir. Ye\u015fil sofral\u0131k olarak de\u011ferlendirilir.<\/p>\n Uslu:<\/strong><\/p>\n \u0130zmir, Manisa ve Ayd\u0131n\u2019da yeti\u015ftirilen bir \u00e7e\u015fittir. Meyve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ortad\u0131r. Ye\u015fil meyve rengi parlak ye\u015fildir. Olgun meyve rengi parlak koyu siyaht\u0131r. Ucu memesizdir. \u00c7ekirdek etten kolay ayr\u0131l\u0131r. \u00c7ekirdek b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ortad\u0131r. \u0130yi bak\u0131m \u015fartlar\u0131nda d\u00fczenli \u00fcr\u00fcn verir. Siyah sofral\u0131k olarak de\u011ferlendirilen bir \u00e7e\u015fittir.<\/p>\n \u00c7ak\u0131r:<\/strong><\/p>\n \u0130zmir ve civar\u0131ndaki eski zeytinliklerde rastlan\u0131lan bir \u00e7e\u015fittir. Meyvesi orta b\u00fcy\u00fckl\u00fcktedir. \u015eekli armut b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndedir. Ye\u015fil meyve rengi hafif puslu,\u00a0ye\u015fildir. Olgun meyve rengi koyu vi\u015fne-siyaht\u0131r. Et-\u00e7ekirdek ba\u011flant\u0131s\u0131 kuvvetlidir. \u00c7ekirdek k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Erken meyveye yatar, verimlidir. K\u0131smen kendine verimlidir. Meyvelerin ye\u015fil kal\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00e7e\u015fide \u00e7ak\u0131r denmektedir. Ya\u011fl\u0131k bir \u00e7e\u015fittir. Ye\u015fil sofral\u0131k olarak da de\u011ferlendirilir.<\/p>\n \u00c7illi:<\/strong><\/p>\n \u0130zmir ilinin Bornova, Kemalpa\u015fa; Manisa ilinin ise Turgutlu il\u00e7elerindeki eski zeytinliklerde rastlanan bir \u00e7e\u015fittir. Meyvesi iridir. \u015eekli yuvarla\u011fa yak\u0131n ovaldir. Memesizdir. Meyvesi \u00e7illidir. \u00c7e\u015fit ad\u0131n\u0131 buradan al\u0131r. Olgun meyve rengi koyu siyaht\u0131r. Et \u00e7ekirdekten kolay ayr\u0131l\u0131r. \u00c7ekirdek k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Periyodisite g\u00f6sterir. Ye\u015fil sofral\u0131k olarak de\u011ferlendirilen bir \u00e7e\u015fittir.<\/p>\n Domat:<\/strong><\/p>\n Meyvesi iridir. \u015eekli silindiriktir. Ye\u015fil meyve rengi a\u00e7\u0131k ye\u015fildir. Olgun meyve rengi parlak koyu bordodur. \u00c7ekirdek b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ortad\u0131r. Verimlidir. Zay\u0131f periyodisite g\u00f6sterir. D\u00fczenli \u00fcr\u00fcn verir. \u0130yi bir tozlay\u0131c\u0131d\u0131r. Ye\u015fil sofral\u0131k olarak de\u011ferlendirilir. \u00c7ekirdek eti \u00e7\u0131kar\u0131larak dolgulu zeytin \u015feklinde i\u015flenir.<\/p>\n Manzanilla:<\/strong><\/p>\n Meyvesi orta b\u00fcy\u00fckl\u00fcktedir. \u015eekli yuvarlakt\u0131r. Ye\u015fil meyve rengi tipik zeytin ye\u015fili rengindedir. Olgun meyve koyu vi\u015fne-siyaht\u0131r. Et \u00e7ekirdekten kolay ayr\u0131l\u0131r. \u00c7ekirdek k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Bak\u0131m tedbirleri iyi olursa d\u00fczenli \u00fcr\u00fcn verir. Kendine verimlidir. Erken olgunla\u015fan bir \u00e7e\u015fittir. Ye\u015fil sofral\u0131k olarak de\u011ferlendirilir.<\/p>\n Erkence(hurma):<\/strong><\/p>\n \u0130zmir ya\u011fl\u0131k, yerli ya\u011fl\u0131kt\u0131r. \u00c7ekirdek etten kolayca ayr\u0131l\u0131r. \u00c7ekirdek k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Kuvvetli periyodisite g\u00f6sterir. K\u0131smen kendine verimlidir. Esasen ya\u011fl\u0131k olarak de\u011ferlendirilen bir \u00e7e\u015fittir. Nemli deniz r\u00fczgar\u0131n\u0131n hakim oldu\u011fu yerlerde meyve a\u011fa\u00e7 \u00fczerinde ac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybeder, kahverengi renk al\u0131r ve do\u011frudan yenilebilecek bir hal al\u0131r. Bu nedenle bu \u00e7e\u015fide hurma zeytini de denir.<\/p>\n D\u00d6LLENME B\u0130YOLOJ\u0130S\u0130<\/strong><\/p>\n Zeytinlerde bol mahsul alabilmek i\u00e7in iyi bak\u0131m yan\u0131nda a\u00e7an \u00e7i\u00e7eklerin d\u00f6l tutum oran\u0131n\u0131n da rol\u00fc b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Baz\u0131 \u00e7e\u015fitler iyi d\u00f6l tutma bak\u0131m\u0131ndan bir ba\u015fka \u00e7e\u015fidin \u00e7i\u00e7ek tozlar\u0131na ihtiya\u00e7 duyarlar. Bu bak\u0131mdan zeytinlik tesis ederken o b\u00f6lgeye hakim \u00e7e\u015fidin s\u0131ra ba\u015flar\u0131na 1\/10 oran\u0131nda di\u011fer \u00e7e\u015fitlerden dikerek d\u00f6l tutumu art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n Zeytinli\u011fin kurulaca\u011f\u0131 yer, i\u015fleme durumu, ara ziraat\u0131n\u0131n yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmayaca\u011f\u0131 ve arazinin meyili gibi hususlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n a-Kare \u015feklinde dikim:<\/strong><\/p>\n K\u00f6\u015feleri dik arazilere, k\u00fc\u00e7\u00fck sahalara uygulan\u0131r. S\u0131ra aras\u0131 ve s\u0131ra \u00fczeri mesafeler e\u015fittir. Her y\u00f6nde i\u015fleme yapmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Dikim i\u00e7in tarlan\u0131n iki kenar\u0131nda dikim mesafesinin yar\u0131s\u0131 kadar aral\u0131k b\u0131rak\u0131l\u0131r. Bundan sonra \u00fcz\u00fcme \u00fczerine dikim aral\u0131\u011f\u0131 kadar i\u015faret yap\u0131lm\u0131\u015f ip veya tercihen zincir al\u0131n\u0131r. \u0130\u015faretli yerler kaz\u0131klarla tesbit edilir.<\/p>\n b-Dikd\u00f6rtgen dikim:<\/strong><\/p>\n Daha \u00e7ok ara ziraat\u0131 yap\u0131lmak istenen yerlerde tatbik edilir. S\u0131ra \u00fczerleri daralt\u0131l\u0131p s\u0131ra aralar\u0131 daha geni\u015f tutulmak suretiyle dikim yap\u0131l\u0131r. Bu \u015fekilde s\u0131ralar\u0131n kuzey-g\u00fcney istikametine gelmelerine dikkat edilmelidir. B\u00f6ylece a\u011fa\u00e7lar\u0131n g\u00fcn\u00fcn her saatinde g\u00fcne\u015ften faydalanmalar\u0131 sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n c-\u00dc\u00e7gen dikim:<\/strong><\/p>\n Bu \u015fekilde dikimde a\u011fa\u00e7lar birbirinden e\u015fit uzakl\u0131klarda bulunur. Her a\u011fa\u00e7 e\u015fkenar bir \u00fc\u00e7genin k\u00f6\u015felerinde yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu dikim \u015fekliyle araziye daha fazla a\u011fa\u00e7 dikilebilir. Geni\u015f ovalarda ara ziraat\u0131 yap\u0131lmayan yerlerde uygulan\u0131r. Hafif meyilli yerler i\u00e7in uygun bir dikim \u015feklidir.<\/p>\n d-Tesviye e\u011frilerine g\u00f6re dikim(kontr dikim):<\/strong><\/p>\n Meyilli yerlerde toprak ve su muhafaza tedbirleri olarak setleme yap\u0131lmas\u0131ndan sonra uygulanarak dikim \u015fekli mutlaka kontr dikim olmal\u0131d\u0131r. Meyil kuzey-g\u00fcney y\u00f6n\u00fcnde ise s\u0131ralar do\u011fu-bat\u0131, meyil do\u011fu-bat\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ise s\u0131ralar kuzey-g\u00fcney y\u00f6n\u00fcnde olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Dikim aral\u0131k ve mesafeleri:<\/strong><\/p>\n Fidanlar aras\u0131ndaki mesafe, b\u00f6lgenin iklimine, toprak karakterine, a\u011fac\u0131n alac\u0131\u011f\u0131 ta\u00e7 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne, \u00e7e\u015fide ve a\u011faca verilecek \u015fekle g\u00f6re hesaplan\u0131r.<\/p>\n A\u011fa\u00e7 s\u0131ralar\u0131n\u0131n istikameti:<\/strong><\/p>\n S\u0131ravari dikim yap\u0131lacaksa dikim yap\u0131lacaksa o b\u00f6lgenin devaml\u0131 ve sert esen r\u00fczgarlar\u0131n\u0131n istikametini bilmek gerekir. A\u011fa\u00e7lardaki \u015fekil bozukluklar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ve \u00e7i\u00e7eklerinin d\u00f6llenmesinin kolay olmas\u0131 i\u00e7in a\u011fa\u00e7 s\u0131ralar\u0131n\u0131n r\u00fczgarlar\u0131n esti\u011fi y\u00f6nde olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n Fidan \u00e7ukurlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131:<\/strong><\/p>\n Dikim \u00e7ukurlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131nda 1.50 m boyunda tam ortas\u0131nda ve u\u00e7lar\u0131nda kertikler bulunan dikim tahtas\u0131 kullan\u0131l\u0131r.Orta kerti\u011fe i\u015faret kaz\u0131\u011f\u0131 gelecek \u015fekilde dikim tahtas\u0131 yerle\u015ftirilir. \u0130ki u\u00e7taki kerti\u011fe birer kaz\u0131k daha \u00e7ak\u0131larak dikim tahtas\u0131 ve i\u015faret kaz\u0131\u011f\u0131 yerlerinden al\u0131narak iki kaz\u0131k aras\u0131nda fidan \u00e7ukuru kare olarak a\u00e7\u0131l\u0131r. Derinlik 80 cm olmal\u0131d\u0131r. \u00c7ukur a\u00e7\u0131l\u0131rken \u00fcstten 40 cm yer kadar olan toprak \u00e7ukurun bir taraf\u0131na, alttaki 40 cm lik toprak di\u011fer tarafa y\u0131\u011f\u0131l\u0131r. Bu i\u015flemin dikimden bir ay \u00f6nce yap\u0131lmas\u0131 faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Fidanlar\u0131n dikimi:<\/strong><\/p>\n Dikece\u011fimiz fidanlar, a\u015f\u0131l\u0131 fidan,\u00a0dikme veya delice olabilir. Biz burada a\u015f\u0131l\u0131 topraks\u0131z fidan ile a\u015f\u0131l\u0131 veya \u00e7elikten \u00fcretilmi\u015f toprakl\u0131(t\u00fcpl\u00fc) fidan\u0131n dikini g\u00f6sterece\u011fiz.Topraks\u0131z dikilecek fidanlar s\u00f6k\u00fcld\u00fckten dikilinceye kadar kurumamalar\u0131 i\u00e7in su tedbirleri al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n a-Fidanlar s\u00f6k\u00fclmeden evvel yapraklar\u0131 tamamen kopar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n b-L\u00fczumunda s\u00f6k\u00fcmden hemen sonra k\u00f6kleri \u00e7amura bulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n c-Fidanlar nakilleri esnas\u0131nda ve dikilecekleri yerlerde hi\u00e7bir surette a\u00e7\u0131k havaya maruz bir yere b\u0131rak\u0131lmamal\u0131, k\u0131sa bir m\u00fcddet bekleyecekse mutlaka fidanlar has\u0131r veya \u0131slak saplarla \u00f6rt\u00fclmeli uzunca bir s\u00fcre bekleyecekse hendeklenmelidir.<\/p>\n Naylon torbalarda yeti\u015ftirilmi\u015f fidanlar topraklar\u0131yla ta\u015f\u0131n\u0131p dikileceklerinden ayr\u0131 ya\u015ftaki topraks\u0131zlardan en az\u0131ndan iki y\u0131l daha erken mahsule yatarlar ve \u00fcstelik hi\u00e7 fire vermezler.Fidanlar\u0131n dengeli ve s\u0131hhatli b\u00fcy\u00fcmeleri i\u00e7in temel g\u00fcbreleme yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in a\u00e7\u0131lan \u00e7ukurun dibine 25-30 kg yanm\u0131\u015f ah\u0131r g\u00fcbresi,\u00a02-3 kg fosfat, 1-2 kg potasyum s\u00fclfat koymak gerekir. Daha sonra \u00e7ukurun \u00fcst\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131lan toprakla bu g\u00fcbreler kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Burada fidan\u0131n k\u00f6kleriyle g\u00fcbrenin direk temas etmemesine dikkat etmek gerekir.<\/p>\n E\u011fer dikilecek fidanlar topraks\u0131z ise onun hem tac\u0131ndan hem de k\u00f6klerinden yeterli \u00f6l\u00e7\u00fcde budama yapmaya ihtiya\u00e7 vard\u0131r.Dikimde \u00e7ukurun iki taraf\u0131ndaki kaz\u0131klar\u0131n ortas\u0131na dikim tahtas\u0131 yerle\u015ftirilir. T\u00fcpl\u00fc veya topraks\u0131z fidan\u0131n g\u00f6vdesi dikim tahtas\u0131n\u0131n orta kerti\u011fine gelecek \u015fekilde \u00e7ukurun ortas\u0131na yerle\u015ftirilir. Fidan t\u00fcpl\u00fc ise naylon torbas\u0131 b\u0131\u00e7ak yard\u0131m\u0131yla kesilerek al\u0131n\u0131r. Daha sonra tarlan\u0131n y\u00fczeyindeki \u00fcst topraktan fidan\u0131n dibine at\u0131l\u0131r ve k\u00f6k \u00e7evresi biraz bast\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n \u00c7elikle \u00fcretilen fidanlar genelde s\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc toprak derinli\u011finde dikilir.A\u015f\u0131l\u0131 fidanlarda dikim derinli\u011fi, a\u015f\u0131 noktas\u0131 toprak y\u00fczeyinden biraz yukar\u0131da kalacak \u015fekilde olmal\u0131d\u0131r. Daha sonra can suyu vermelidir.<\/p>\n TOPRAK \u0130\u015eLEME<\/strong><\/p>\n Toprak i\u015fleme, zaman\u0131nda ve tekni\u011fine uygun \u015fekilde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde;toprakta biyolojik faaliyet artar ve ham besin maddeleri olgun \u015fekle getirilir, ya\u011f\u0131\u015f sular\u0131n\u0131n toprakta muhafazas\u0131 kolayla\u015f\u0131r, topra\u011f\u0131n havalanmas\u0131 suretiyle toprak \u0131s\u0131n\u0131r, k\u00f6kler daha\u00a0iyi geli\u015fir.Toprak i\u015flenmesi zeytinliklerde y\u0131lda iki veya \u00fc\u00e7 defa yap\u0131l\u0131r. Birinci i\u015fleme hasattan sonra toprakta tav bulununca pullukla 15 cm. derinli\u011finde yap\u0131l\u0131r. Bu s\u00fcr\u00fcmde a\u011fa\u00e7lar\u0131n diplerine fazla yana\u015fmamaya ve daha derin s\u00fcr\u00fcm yap\u0131p k\u00f6klerin par\u00e7alanmamas\u0131na dikkat edilmelidir.<\/p>\n \u0130kinci i\u015fleme, ilkbaharda hafif yani 10-12 cm.\u2019yi ge\u00e7memek \u015fart\u0131yla pulluk, t\u0131rm\u0131k ve benzeri aletler kullan\u0131larak yap\u0131l\u0131r.\u0130lkbahar s\u00fcr\u00fcm\u00fcnde ge\u00e7 kal\u0131nmamal\u0131, \u00e7i\u00e7ek a\u00e7madan 10 g\u00fcn \u00f6nce s\u00fcr\u00fclmelidir. Bu s\u00fcr\u00fcmde ye\u015fil g\u00fcbre bitkileri de topra\u011fa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r.\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc i\u015fleme; daha ziyade d\u00f6k\u00fclmeye ba\u015flayan dip zeytinlerin topra\u011fa kar\u0131\u015fmas\u0131, otlar alt\u0131nda kaybolmamas\u0131 amac\u0131yla, topra\u011f\u0131n d\u00fczeltilmesi ve otlar\u0131n temizlenmesi i\u00e7in yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n G\u00dcBRELEME<\/strong><\/p>\n Zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131 \u00f6zellikle \u015fu d\u00f6nemlerde besin maddelerine ihtiya\u00e7 duyar.<\/p>\n -Meyve g\u00f6zlerinin farkl\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 (\u015fubat-mart)<\/p>\n -\u00c7i\u00e7eklenmenin oldu\u011fu (may\u0131s)<\/p>\n -Meyve ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 (haziran)<\/p>\n -\u00c7ekirde\u011fin sertle\u015fti\u011fi (temmuz-a\u011fustos) d\u00f6nemlerinde.<\/p>\n \u00c7i\u00e7eklenme ve meyve verme ba\u011flama d\u00f6nemlerinde azota a\u015f\u0131r\u0131 istek duyar. \u0130htiyac\u0131 olan azotun yar\u0131s\u0131n\u0131 (2\/4) bu d\u00f6nemlerde harcar. Y\u0131ll\u0131k azot ihtiyac\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 amonyum s\u00fclfat bile\u015fiminde \u00e7i\u00e7eklenmeden 3-4 hafta \u00f6nce (\u015fubat-mart) verilmelidir.<\/p>\n Fosforlu ve potasl\u0131 g\u00fcbreler azotlu g\u00fcbreler gibi y\u0131kamalarla kaybolmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in hemen a\u011fac\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu anda verilmesi zorunlulu\u011fu yoktur. Bu g\u00fcbreler k\u0131\u015f sonunda ge\u00e7 kalmamak kayd\u0131yla \u015fubat ay\u0131 i\u00e7erisinde verilmelidir.<\/p>\n E\u011fer \u00fc\u00e7 besin maddesini (azot, fosfor, potas) ihtiva eden kompoze g\u00fcbre kullanma zorunlulu\u011fu varsa \u00f6zellikle bo\u015f \u00fcr\u00fcn y\u0131l\u0131nda sonbaharda verilebilir. Ancak sonbaharda verilmesi halinde k\u0131\u015f ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 ile kompoze g\u00fcbredeki azotun bir k\u0131sm\u0131 y\u0131kanarak kaybolur. Bunu \u00f6nlemek \u00fczere;daha ge\u00e7 kalmamak kayd\u0131yla, \u015fubat ay\u0131 i\u00e7erisinde verilmesi tercih edilir.<\/p>\n G\u00fcbrenin verilme \u015fekli meyilli zeytinliklerde<\/strong><\/p>\n Meyilli yerlerdeki zeytinliklerde a\u011fa\u00e7 g\u00f6vdesinden 2-3 m. \u00dcst k\u0131sm\u0131nda yar\u0131m hendek usul\u00fc uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Seki teras yap\u0131lm\u0131\u015f zeytinliklerde<\/strong><\/p>\n Yar\u0131m hendek a\u011fac\u0131n alt k\u0131sm\u0131na uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n D\u00fcz zeytinliklerde<\/strong><\/p>\n Dairevi hendek usul\u00fc veya g\u00f6vdeden 70 cm\u2019den itibaren ta\u00e7 izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne serpme olarak uygulanabilir.<\/p>\n Di\u011fer bir y\u00f6ntem s\u0131ralar aras\u0131nda tam ortadan ge\u00e7irilen kanal pulluklar\u0131 ile a\u00e7\u0131lan hendeklere uygulamad\u0131r.<\/p>\n En iyi verimli bir g\u00fcbreleme i\u00e7in,tesisin yaprak ve toprak analizinin yapt\u0131r\u0131lmas\u0131, ilgili uzmanlar\u0131n verece\u011fi rapora g\u00f6re g\u00fcbreleme yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n SULAMA<\/strong><\/p>\n A\u011fac\u0131n en fazla suya ihtiya\u00e7 duydu\u011fu haziran,temmuz, a\u011fustos ve eyl\u00fcl aylar\u0131 s\u00fcresince 4-5 defa sulanmas\u0131 halinde mahsul\u00fcn birka\u00e7 misli artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar g\u00f6stermi\u015ftir.Zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7i\u00e7ek a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 halde dane tutmamas\u0131, haziran ay\u0131ndaki meyve silkme nedenlerinden biri de, k\u0131\u015f ve ilkbahar ya\u011fmurlar\u0131 ile yeterli suyun toprakta birikmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r.Zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131nda di\u011fer bir kritik devre olan \u00e7ekirde\u011fin serle\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 a\u011fustos-eyl\u00fcl aylar\u0131nda toprakta yeter miktarda su bulunmamas\u0131 nedeniyle dane normal irili\u011fini alamamakta ve zaman\u0131ndan \u00f6nce d\u00f6k\u00fclmektedir.Genellikle zeytinliklerde meyil derecesine g\u00f6re % 0.8-3 meyil g\u00f6steren zeytinliklerde yalak veya tava \u015feklinde, % 3-4 meyilli zeytinliklerde kar\u0131k ve \u00e7izgi usul\u00fc, meyilin daha fazla oldu\u011fu hallerde de tesviye e\u011frileri istikametinde a\u00e7\u0131lacak kar\u0131klar i\u00e7ine suyu vermek suretiyle sulama yapmak gerekir.Sulama suyunun % 0.4\u2019den fazla tuz ihtiva etmemesi ve dekara ortalama 400 ton su hesaplanmas\u0131 gerekir.<\/p>\n Budama; a\u011fa\u00e7lara belirli bir \u015fekil vermek ve onlar\u0131 maksimum verime ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in dal geli\u015fimini te\u015fvik ederek veya engelleyerek tabii geli\u015fme \u015fekillerini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in a\u011fa\u00e7lara tatbik edilen bir i\u015flemler zinciridir. Hatta budama belirli bir zaman i\u00e7erisinde, a\u011fac\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n veya tamam\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fczenleme veya yenileme\u00a0imkan\u0131 verir.Budama a\u011fac\u0131n geli\u015fmesi ile \u00fcr\u00fcn vermesi aras\u0131ndaki dengeyi muhafaza etmek i\u00e7in gereklidir. Budama a\u011fac\u0131n farkl\u0131 d\u00f6nemlerine uymas\u0131 gerekir. \u00dcr\u00fcns\u00fcz d\u00f6nemde a\u011fa\u00e7 \u00e7ok hafif budamalara tabi tutulmal\u0131 veya hi\u00e7 budanmamal\u0131d\u0131r. A\u011fa\u00e7 verime yatt\u0131ktan sonra hafif budamalar uygulanmal\u0131d\u0131r. Ya\u015fl\u0131l\u0131k d\u00f6neminde ise sert budamalarla a\u011fa\u00e7 gen\u00e7le\u015ftirmeye tabi tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bir zeytin a\u011fac\u0131na t\u00fcm ya\u015fam\u0131 boyunca uygulanacak budamalar\u0131n \u015fu ihtiya\u00e7lara cevap vermesi gerekir.<\/p>\n -B\u00fcy\u00fcme ve meyve te\u015fekk\u00fcl\u00fcn\u00fc dengelemek.<\/p>\n -Verimsiz d\u00f6nemi m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar k\u0131saltmak.<\/p>\n -A\u011fac\u0131n dengeli verimli d\u00f6nemini uzatmak.<\/p>\n -A\u011fac\u0131n zay\u0131flamas\u0131n\u0131 ve erken ya\u015flanmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek.<\/p>\n -Ekonomik olmak.<\/p>\n -Kuru \u015fartlarda yap\u0131lan zeytin yeti\u015ftiricili\u011finde verimi s\u0131n\u0131rlayan esas fakt\u00f6r\u00fcn su oldu\u011funu g\u00f6zden uzak tutmamak.<\/p>\n Budaman\u0131n yaparken, budama zaman\u0131ndan hemen \u00f6nce sonbahar, k\u0131\u015f ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131, \u00f6nceki y\u0131l al\u0131nan \u00fcr\u00fcn miktar\u0131, a\u011fac\u0131n geli\u015fme ve beslenme durumu, \u00fcr\u00fcn\u00fcn de\u011ferlendirme \u015fekli (sofral\u0131k, ya\u011fl\u0131k), dikim s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve a\u011faca verilmi\u015f \u015fekil\u00a0verilmi\u015f \u015fekil\u00a0verilmi\u015f \u015fekil g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Budaman\u0131n uygulama zaman\u0131:<\/strong><\/p>\n Zeytinin budamas\u0131 genellikle hasattan sonra ba\u015flar. B\u00f6lgemizde aral\u0131k ay\u0131ndan itibaren budama yap\u0131labilir. Zeytin dal kanseri ile bula\u015f\u0131k zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131na yaz budamalar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 \u00f6nerilir. Zeytinliklerin \u00e7o\u011funda budama iki y\u0131lda bir yap\u0131l\u0131r. Alternans\u0131 hafifletmek amac\u0131yla budamay\u0131 bol \u00fcr\u00fcn y\u0131l\u0131ndan sonra yapmamak gerekir. Muhtemelen bol \u00fcr\u00fcn y\u0131l\u0131ndan sonra zay\u0131f bir \u00e7i\u00e7ek olu\u015fumu s\u00f6z konusudur. \u00dcr\u00fcn elde etmek i\u00e7in bu \u00e7i\u00e7eklerin t\u00fcm\u00fc gereklidir.<\/p>\n \u015eekil budamas\u0131:<\/strong><\/p>\n \u015eekil budamas\u0131n\u0131n amac\u0131 a\u011fac\u0131n vejetatif aksam\u0131n\u0131 ve t\u00fcm mahsuldar d\u00f6nem i\u00e7erisinde \u00fcr\u00fcne destek olacak iskeleti veya \u00e7at\u0131y\u0131 meydana getirmektir. Yeni dikilen zeytin fidanlar\u0131nda ilk iki y\u0131l boyunca budama yap\u0131lmamal\u0131 veya g\u00f6vdenin alt k\u0131sm\u0131ndan uyur g\u00f6zlerden \u00e7\u0131kan gereksiz s\u00fcrg\u00fcnleri kesip\u00e7\u0131karmak \u00fczere asgari d\u00fczeyde uygulanmal\u0131d\u0131r.\u00a0Bu tip kesimler yaz d\u00f6neminde yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. E\u011fer g\u00f6vde \u00fczerinde kal\u0131n dal \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 l\u00fczumlu ise kesimler budama makas\u0131 ile yap\u0131lmal\u0131 ve bir miktar (2-3 cm) t\u0131rnak b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u0130lk iki y\u0131l ge\u00e7tikten sonra ilk \u015fekil budamas\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Fakat budama yine de hafif olmal\u0131d\u0131r. A\u011fa\u00e7 amaca uygun olarak 0.6-1 m y\u00fckseklikteki g\u00f6vdeden 15-20 cm aral\u0131klarla d\u00fczg\u00fcn da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6steren 3 dal b\u0131rak\u0131larak \u015fekillendirilmelidir.<\/p>\n Mahsul budamas\u0131:<\/strong><\/p>\n A\u011fa\u00e7lar\u0131n y\u00fcksek bir yaprak\/odun oran\u0131na sahip oldu\u011fu bu verimlilik periyodu boyunca budama i\u015flemi ta\u00e7 i\u00e7erisindeki \u0131\u015f\u0131klanmay\u0131 artt\u0131rmaya y\u00f6nelik olmal\u0131d\u0131r. Bu d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015ftirilen budamalara\u011fac\u0131n verimli periyodunu maksimum oranda\u00a0uzatmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n Mahsul budamas\u0131nda \u015fu hususlar sa\u011flanmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n -G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131ndan azami olarak yararlanmal\u0131d\u0131r<\/p>\n -Dallar aras\u0131nda denge kurulmal\u0131 , uygun seyreltmelerle tac\u0131n i\u00e7 k\u0131sm\u0131ndaki \u0131\u015f\u0131klanma art\u0131r\u0131larak a\u011fac\u0131n iskeletini meydana getiren dallar aras\u0131ndaki denge muhafaza edilmelidir.<\/p>\n –<\/strong>\u0130nce dallar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 seyreltilmesinden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Mahsuldarl\u0131k d\u00f6neminde, iki y\u0131lda bir ger\u00e7ekle\u015ftirilen budama her y\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirilenlere g\u00f6re daha avantajl\u0131 olmaktad\u0131r.<\/p>\n Sofral\u0131k zeytinlerde sulama gereksinimi nedeniyle daha iri dane elde etmek amac\u0131yla biraz daha kuvvetli bir budamaya ihtiya\u00e7 vard\u0131r. B\u00f6ylelikle daha iri ve kaliteli \u00fcr\u00fcn sa\u011flanabilir.<\/p>\n Kesim yerlerine katran s\u00fcr\u00fclmeli, g\u00fcne\u015fe maruz kalan g\u00f6vde ve ana dallara zarar g\u00f6rmemesi i\u00e7in kire\u00e7 badanas\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Gen\u00e7le\u015ftirme budamas\u0131:<\/strong><\/p>\n Ya\u015f ilerledik\u00e7e zeytin a\u011fac\u0131n\u0131n odun aksam\u0131 yava\u015f yava\u015f artar. Bunun sonucunda alternans artar ve \u00fcr\u00fcn kalitesi bozulur. \u00dcr\u00fcn miktar\u0131 d\u00fc\u015fer. Zeytinin ya\u015fl\u0131 odun k\u0131s\u0131mlar\u0131nda \u00f6nemli miktarda uyur g\u00f6z vard\u0131r. Budama ile uygun bir \u015fekilde uyar\u0131lan bu g\u00f6zler normal odun g\u00f6zleri olarak geli\u015firler ve gerekti\u011finde a\u011fac\u0131 yenilerler. Zeytinliklerdeki gen\u00e7le\u015ftirmeye y\u00f6nelik budamalardaki ba\u015far\u0131 tamamen bu b\u00fcy\u00fck kendini yenileme g\u00fcc\u00fcnden kaynaklan\u0131r. Gen\u00e7le\u015ftirmede t\u0131rnakl\u0131 kesimlerden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Kabaklama; \u00fc\u00e7 d\u00f6rt g\u00f6vdeli a\u011fa\u00e7lara uygulan\u0131r. Uygulama b\u00fct\u00fcn dallar\u0131 g\u00f6vdeden kesmek yani kabaklamak suretiyle yap\u0131l\u0131r. Kesim yerinin alt\u0131ndan \u00e7ok say\u0131da s\u00fcrg\u00fcn \u00e7\u0131kar, kesim yerinin 20-30 cm alt\u0131ndan \u00e7\u0131kan s\u00fcrg\u00fcnler muhafaza edilir. Bunlara iki y\u0131l herhangi bir i\u015flem yap\u0131lmaz. \u0130kinci y\u0131l sonunda \u00fc\u00e7 d\u00f6rt s\u00fcrg\u00fcn b\u0131rak\u0131l\u0131r. \u00c7ok a\u015fa\u011f\u0131da ve yar\u0131ya yak\u0131n yerlerde bulunanlar \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. \u00c7e\u015fit de\u011fi\u015ftirmeyle birlikte gen\u00e7le\u015ftirme budamas\u0131nda a\u011fac\u0131n dallar\u0131 ya da ya\u015fl\u0131 g\u00f6vdenin kesilmesinden sonra a\u011fac\u0131n g\u00f6vde veya dallar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lanmas\u0131 yeterlidir. A\u015f\u0131 tipi \u00f6nemli de\u011fildir.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck hacimli a\u011fa\u00e7lar\u0131n gen\u00e7le\u015ftirilmesinde ise \u00e7ok sert budamalarla ikinci ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7atallanma noktalar\u0131ndan ana dallar\u0131n \u00fcst k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131r ve yatay dallar gerekirse k\u0131salt\u0131l\u0131r. B\u00f6ylece 4-5 y\u0131ll\u0131k bir d\u00f6nem i\u00e7erisinde ya\u015fl\u0131 g\u00f6vde ve ana dallarla birlikte ta\u00e7 k\u0131sm\u0131 tamamen gen\u00e7le\u015ftirilmi\u015f bir a\u011fa\u00e7 elde edilir.<\/p>\n ZEYT\u0130NDE PER\u0130YOD\u0130S\u0130TE<\/strong><\/p>\n Periyodisite demek a\u011fac\u0131n veya dal\u0131n y\u0131ldan y\u0131la d\u00fczenli olarak \u00fcr\u00fcn vermemesi demektir. Zeytinde periyodisitenin i\u00e7sel kontrol sisteminde hormonlar,enzimler ve fenolik bile\u015fiklerin birlikte rol oynad\u0131\u011f\u0131, periyodisitenin \u015fiddetinin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7e\u015fide ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n Zeytin yeti\u015ftiricili\u011finde periyodisite sorununu azaltmak i\u00e7in al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n 1-Yeni kurulacak tesislerde al\u0131nabilecek \u00f6nlemler;<\/p>\n a-\u0130klim ve toprak \u015fartlar\u0131n\u0131n uygun olmas\u0131, ko\u015fullar\u0131n sa\u011flanmas\u0131.<\/p>\n b-Az alternans g\u00f6steren \u00e7e\u015fitlerin tercih edilmesi.<\/p>\n 2-Eski tesislerde al\u0131nabilecek \u00f6nlemler;<\/p>\n a-Budama<\/p>\n b-Sulama<\/p>\n c-G\u00fcbreleme<\/p>\n d-Hastal\u0131k ve zararl\u0131larla m\u00fccadele<\/p>\n e-Uzmanlar taraf\u0131ndan \u00f6nerilebilecek b\u00fcy\u00fcmeyi d\u00fczenleyen maddelerin kullan\u0131lmas\u0131<\/p>\n f-K\u00fclt\u00fcrel teknikler bak\u0131m\u0131ndan \u00e7e\u015fit i\u00e7in uygun olabilecek y\u00f6ntem ve prensiplerin saptanmas\u0131.<\/p>\n Bug\u00fcn i\u00e7in hasat T\u00fcrkiye\u2019de de t\u00fcm zeytinci \u00fclkelerde oldu\u011fu gibi \u00fcretim masraflar\u0131 i\u00e7erisindeki y\u00fcksek pay\u0131 nedeniyle zeytin k\u00fclt\u00fcr\u00fcndeki en \u00f6nemli sorun olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.Zeytinde hasat zaman\u0131 iklim,\u00e7evre ve \u00e7e\u015fide g\u00f6re eyl\u00fcl,ekim aylar\u0131d\u0131r. Sofral\u0131k siyah zeytin haz\u0131rlanacaksa zeytinlerin \u00e7e\u015fidine has olgunluk rengini almas\u0131 beklenir. Ya\u011fl\u0131k zeytinler a\u011fa\u00e7ta ye\u015fil meyve kalmad\u0131\u011f\u0131nda meyvede ya\u011f oran\u0131 maksimuma \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman hasat edilir.Ye\u015fil zeytin haz\u0131rlamak istendi\u011finde meyveler, zeytin ye\u015fili renginden sar\u0131ms\u0131-ye\u015fil renge d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc zaman toplanmas\u0131 uygundur.<\/p>\n Hasat y\u00f6ntemleri b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n sosyo-ekonomik ko\u015fullar\u0131, \u00e7e\u015fit \u00f6zellikleri, a\u011fa\u00e7 \u00f6l\u00e7\u00fcleri vb. fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterir. Mevcut uygulamalar\u0131 genellikle a\u011fa\u00e7tan d\u00fc\u015f\u00fcrme,yerden toplama ve do\u011frudan a\u011fa\u00e7 \u00fczerinden elle veya baz\u0131 yard\u0131mc\u0131 aletlerle toplama \u015feklinde ikiye ay\u0131rabiliriz.\u00c7ok b\u00fcy\u00fck, herhangi bir budama da yap\u0131lmam\u0131\u015f a\u011fa\u00e7larda, fizyolojik olgunlu\u011fa eri\u015ferek d\u00f6k\u00fclen meyveler do\u011frudan do\u011fruya yerden toplan\u0131r. Bu y\u00f6ntemin danelerin k\u0131smen kaybolmas\u0131, \u00e7\u00fcr\u00fcme ve bozulmalar nedeniyle d\u00fc\u015f\u00fck kaliteli ya\u011f elde edilmesi gibi olumsuz y\u00f6nleri vard\u0131r.<\/p>\n K\u00fc\u00e7\u00fck ve orta boylu a\u011fa\u00e7larda merdiven yard\u0131m\u0131yla elle s\u0131y\u0131rma y\u00f6ntemi kullan\u0131l\u0131r.Ya\u011fl\u0131k zeytinler ise genellikle s\u0131r\u0131klama ile hasat edilmektedir. Bu y\u00f6ntemde meyve dallar\u0131 s\u0131r\u0131klarla \u00e7\u0131rp\u0131larak meyveler d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Bu s\u0131rada filiz ve dallar k\u0131r\u0131lmakta ve berelenmeler meydana gelmektedir. Ayr\u0131ca kanserli b\u00f6lgelerde kanserin yay\u0131lmas\u0131na neden olur. S\u0131r\u0131klama yapma zorunlulu\u011fu varsa k\u0131sa s\u0131r\u0131k kullan\u0131lmas\u0131, s\u0131r\u0131klaman\u0131n tac\u0131n i\u00e7inden d\u0131\u015fa do\u011fru yap\u0131lmas\u0131 uygun olur. Makineli hasatta, ise el ile kullan\u0131lan basit mekanik aletlerle (manuel taraklar) hasat edilmekte ve % 20 i\u015fg\u00fcc\u00fc rand\u0131man\u0131 artmaktad\u0131r.Ayr\u0131ca sars\u0131c\u0131lar da makineli hasatta kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zeytin Akdeniz ikliminin hakim oldu\u011fu yerlerde yeti\u015fen bir bitkidir. Bu nedenle daha \u00e7ok Akdeniz ikliminin h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc yerlerde yeti\u015ftirilir. Zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 \u00fclkemizde delicelerin a\u015f\u0131lanmas\u0131 suretiyle elde edilmi\u015ftir. Zeytinin di\u011fer meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131ndan en \u00f6nemli fark\u0131 uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmas\u0131d\u0131r. Bin y\u0131ldan bile fazla ya\u015fayabilir. Zeytin ge\u00e7 meyveye yatar. ZEYT\u0130N\u0130N \u0130KL\u0130M VE TOPRAK \u0130STEKLER\u0130 Zeytin… <\/p>\nD\u0130K\u0130M \u015eEK\u0130LLER\u0130<\/h1>\n
BUDAMA<\/h1>\n
HASAT<\/h1>\n