Washington Navel

Genel bilgi

Washington Navel, Brezilya’nın Bahia yöresinde doğal bir mutasyonla ortaya çıkmış göbekli bir portakaldır; 1870’te ABD’ye götürülmüş ve oradan dünyaya yayılmıştır. Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü’ne (BATEM) göre Türkiye’ye 1945’te California’dan Antalya’daki narenciye araştırma istasyonuna getirilmiş ve buradan yayılmıştır.

Türkiye’nin en çok yetiştirilen portakal çeşididir: TÜİK kayıtlarında 2024 portakal üretiminin yaklaşık üçte ikisi Washington portakalıdır. Finike’de yetişen Washington Navel “Finike Portakalı” (2008), Köyceğiz’de yetişen “Köyceğiz Portakalı” (2022), Aydın’ın Kuyucak ilçesinde yetişen ise “Kuyucak Portakalı” (2023) adıyla menşe adı olarak coğrafi işaretlidir.

Ağaç ve meyve

Ağacı orta büyüklükte, yuvarlak ve hafif sarkık taçlıdır. Meyveleri iri, yuvarlağa yakın ve çekirdeksizdir; meyvenin ucunda belirgin bir göbek bulunur. Meyve eti sıkı, oldukça sulu ve lezzetlidir; kabuğu kolay soyulur. Önemli bir sofralık çeşittir; meyve suyu işlemeye pek uygun değildir.

Çiçeklenme ve küçük meyve döneminde aşırı sıcak ve kuru rüzgârlar önemli meyve dökümüne yol açabilir; bu nedenle iklim uyumu sınırlıdır.

Meyve ağırlığı

237,7 g (Finike); 254–264 g (Köyceğiz); 189–302 g (Kuyucak)

Kabuk kalınlığı

5,3 mm (Finike); 5,7–6,3 mm (Köyceğiz); 5,0–6,7 mm (Kuyucak)

Meyve suyu oranı

%45–55 (Finike); %48,6–49,6 (Köyceğiz)

Çekirdek

Çekirdeksiz

Kaynak

İlgili coğrafi işaret belgeleri (TÜRKPATENT)

Hasat ve depolama

BATEM’e göre orta erkenci bir çeşittir ve aralık sonu ile ocak ortası arasında olgunlaşır; bölgeler arasında 2–3 haftalık fark olabilir. Coğrafi işaret belgelerine göre Finike’de hasat kasımda başlar, meyveler aralık–şubat arasında ağaçta tutulabilir; Köyceğiz’de meyveler aralık–şubat arasında toplanır. Aydın Kuyucak’ta hasat kasımın son haftasında başlar ve 15 aralıkta tamamlanır.

Muhafazaya ve taşımaya elverişlidir. Hatay Dörtyol’da yapılan bir çalışmada Washington Navel portakalları 4 °C’de 4–5 ay kalitesini koruyarak depolanabilmiştir.

Anaç ve bakım

Çukurova’da yapılan bir anaç denemesinde Washington Navel için en iyi sonuçlar Carrizo sitranjı ve Sitrumelo 1452 anaçlarında alınmış, turunç orta düzeyde kalmıştır. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü’ne göre Carrizo ve Troyer sitranjları Washington ile iyi uyuşur; Kuyucak’ta kireçli topraklar nedeniyle turunç ve Troyer sitranjı kullanılır. Göbekli portakallarda harnup güvesi larvası meyveye göbek kısmından girebilir; bahçeler bu zararlı açısından izlenmelidir.