Moro, Sicilya kökenli, meyve eti koyu kırmızı olan bir kan portakalıdır. Mersin’de yetiştirilen Moro portakalları 2024’te “Mersin Kan Portakalı” adıyla coğrafi işaret tescili almıştır. Mersin’de aralık ortasından itibaren olgunlaşır; olgunlaştıktan sonra ağaçta uzun süre bekletilmemesi önerilir.
- Köken
- İtalya (Sicilya)
- Türkiye tescili
- 21.05.1993 (TTSM; tescil sorumlusu Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü)
- Coğrafi işaret
- Mersin Kan Portakalı (mahreç işareti, 2024)
- Meyve
- Orta irilikte, basık-yuvarlak, az çekirdekli; 121–179 g (Mersin)
- Meyve eti
- Pembemsi kırmızıdan koyu kırmızıya
- Hasat
- Aralık ortasından itibaren (Mersin)
Genel bilgi
Moro, Sicilya kökenli bir kan portakalıdır. California Üniversitesi (Riverside) kayıtlarına göre kan portakallarının en koyu renklisi ve en erkencisidir; meyve etinin kırmızı rengi antosiyanin adlı doğal pigmentten gelir. Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü’ne (BATEM) göre Türkiye’de az miktarda da olsa üretilir.
Mersin’in Akdeniz, Erdemli, Tarsus, Toroslar ve Yenişehir ilçelerinde yetiştirilen Moro portakalları 2024’te “Mersin Kan Portakalı” adıyla mahreç işareti olarak coğrafi işaret tescili almıştır.
Ağaç ve meyve
Ağacı orta kuvvette, yuvarlak ve biraz yayvan taçlıdır; çok verimlidir ve meyveleri sıklıkla salkım hâlinde taşır. Meyveleri orta irilikte, basık-yuvarlak ve az çekirdeklidir; kabuğu orta kalın, hafif pürüzlü ve kolay soyulur. Meyve eti pembemsi turuncudan koyu kırmızıya kadar değişir. Mersin coğrafi işaret belgesine göre renklenmenin yoğunluğu iklime bağlıdır.
- Meyve ağırlığı
- 120,5–179,0 g (Mersin)
- Meyve çapı
- 61,3–69,0 mm (Mersin)
- Kabuk kalınlığı
- 3,0–5,3 mm (Mersin)
- Meyve suyu oranı
- %42,0–56,4 (Mersin)
- Kaynak
- Mersin Kan Portakalı coğrafi işaret belgesi
Hasat ve kullanım
Mersin’de meyveler aralık ortasından itibaren olgunlaşmaya başlar. Coğrafi işaret belgesine göre olgunlaşan meyveler ağaçta uzun süre kalamaz; Riverside kayıtlarına göre de çok uzun bekletilen meyvelerin tadı bozulur. Bu nedenle olgunlaşan meyvelerin zamanında toplanması önerilir. Sofralık olarak tüketilir, meyve suyu için de kullanılır.
Anaç
Çukurova’da yapılan bir anaç denemesinde Moro için en iyi sonuç Troyer sitranjında alınmıştır. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü’ne göre Moro, Carrizo ve Troyer sitranjlarıyla iyi uyuşur. Mersin’de yeni bahçeler turunç anacı üzerine aşılı fidanlarla kurulmaktadır.
Öne çıkan özellikler
- Koyu kırmızı etli kan portakalı.
- Coğrafi işaretli: Mersin Kan Portakalı.
- Çok verimli; az çekirdekli, kolay soyulan meyve.
Dikkat
- Olgunlaştıktan sonra ağaçta uzun süre bekletilmemelidir.
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen araştırma enstitüsü yayınlarından, resmî kurum kaynaklarından ve bilimsel yayınlardan derlenmiştir. Meyve ağırlığı, hasat zamanı ve depolama süresi gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın ya da belgenin koşullarına aittir. Bölgenize uygun çeşit ve anaç seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- TÜRKPATENT. Coğrafi İşaret No 1620: Mersin Kan Portakalı (mahreç işareti, 2024).
- University of California, Riverside. Citrus Variety Collection – Moro blood orange (CRC 3830).
- Eryılmaz, Z. (2020). Portakal Yetiştiriciliği. Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü (BATEM), Antalya.
- Tuzcu, Ö., Kaplankıran, M., Şeker, M. (1998). The Effects of Some Citrus Rootstocks on Fruit Productivity of Some Important Orange, Grapefruit, Lemon and Mandarin Cultivars in Çukurova Region. Turkish Journal of Agriculture and Forestry 22(2): 117–126.
- Aksoy, D. (2022). Turunçgil Anaçları (broşür). Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Mersin.
- TTSM. Meyve ve Asma Tescilli Çeşitler Listesi.
