Chandler, ABD’de USDA-ARS ile Oregon State Üniversitesi’nin yayımladığı, çok iri meyveleriyle bilinen bir kuzeyli yüksek boylu yaban mersini çeşididir. Bluecrop’tan sonra olgunlaşır ve meyveleri uzun bir dönem boyunca toplanır. Trabzon Hayrat’taki bir çalışmada en iri meyveleri vermiştir.
- Köken
- ABD (USDA-ARS ve Oregon State Üniversitesi)
- Türkiye tescili
- 24.02.2011 (TTSM; tescil sorumlusu Maviyemiş Likapa Organik Tarım ve Fidan. San. Tic. Ltd. Şti.)
- Grup
- Kuzeyli yüksek boylu
- Bitki
- Kuvvetli, hafif yayvan; 1,5–2 m’ye ulaşabilir
- Meyve
- Çok iri; Trabzon Hayrat’ta 3,86 g (2008)
- Hasat
- Geç–orta mevsim, Bluecrop’tan sonra; uzun hasat dönemi
- Kullanım
- Taze tüketim
Genel bilgi
Chandler’ı ilk olarak A. Draper, ABD Tarım Bakanlığı Tarımsal Araştırma Servisi’nin (USDA-ARS) Beltsville’deki meyve laboratuvarında seçip geliştirmiş; geliştirmeyi M. K. Ehlenfeldt tamamlamış ve çeşit ARS ile Oregon State Üniversitesi tarafından birlikte yayımlanmıştır. Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü onu Doğu Karadeniz ve Marmara’da baskın çeşitler arasında sayar. 2011’den beri Türkiye’de tescillidir.
Bitki ve meyve
Cornell Üniversitesi’ne göre çalısı kuvvetli ve hafif yayvandır, 1,5–2 metreye ulaşabilir; kış soğuğuna dayanıklıdır (−25 °C). Meyveleri çok iri ve lezzetlidir. Oregon State Üniversitesi’ne göre iyi budanmayan Chandler çalısı küçük meyve verir.
Trabzon Hayrat’ta organik olarak yetiştirilen beş yaşlı bitkilerde yapılan bir çalışmada Chandler, 2008’de incelenen sekiz çeşit içinde en iri meyveleri vermiş; 250 gramlık bir kaba en az tane giren çeşit olmuştur. Aynı çalışmada 2009’da bitki başına verimi en düşük kalmıştır.
- Meyve ağırlığı
- 3,86 g (2008)
- 250 g'lık kaptaki tane sayısı
- 55,4 (2008); 50,0 (2009)
- Sap izi çapı
- 2,67 mm (2008)
- Kaynak
- Ateş 2011, Trabzon Hayrat (organik bahçe, 5 yaşlı bitkiler)
Hasat ve kullanım
ARS’ye göre Bluecrop’tan sonra, geç–orta mevsimde olgunlaşır. Meyveleri uzun bir dönem boyunca olgunlaşır: ARS bu süreyi 4–5 hafta, Cornell 6 haftadan uzun olarak verir. Bu özelliği nedeniyle elle hasada ve taze tüketime uygundur. Türkiye’den yayımlanmış bir hasat tarihi bulunamamıştır.
Öne çıkan özellikler
- Çok iri, lezzetli meyve.
- Uzun hasat dönemi; elle hasada uygun.
- Bluecrop’tan sonra olgunlaşır.
Dikkat
- İyi budanmazsa meyveleri küçük kalır (Oregon State Üniversitesi).
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen araştırma enstitüsü yayınlarından, resmî kurum kaynaklarından, üniversite tezlerinden ve bilimsel yayınlardan derlenmiştir. Meyve ağırlığı, hasat zamanı ve verim gibi değerler yöreye, yıla, yetiştirme biçimine (toprakta ya da saksıda), bitki yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Bölgenize uygun çeşit seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- USDA-ARS (1998). Bigger, Better Berries Available Soon. Agricultural Research 46(1).
- Ateş, S. (2011). Trabzon İli Hayrat İlçesinde Organik Olarak Yetişmekte Olan Bazı Maviyemiş (Vaccinium corymbosum L.) Çeşitlerinin Büyüme, Gelişme ve Verim Özelliklerinin Saptanması (Yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
- Weber, C. (2012). Blueberry Variety Review. Cornell University, Berry Resources.
- Lukas, S., Davis, A., Dixon, E., Detweiler, A.J., Sanchez, N. (2025). Growing Blueberries in Your Home Garden (EC 1304). Oregon State University Extension Service.
- Çil, D. (2025). Maviyemiş Yetiştiriciliği (sunum). Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü.
- TTSM. Meyve ve Asma Tescilli Çeşitler Listesi.
