Fransa’da INRA tarafından Franquette × Lara melezlemesinden geliştirilen ve 1995’te tescil edilen Fernor; geç yapraklanan, yan dallarda meyve veren ve ince kabuklu bir çeşittir. Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, ilkbahar geç donlarının sorun olduğu ekolojilere önermektedir.
- Köken
- Fransa – INRA (bugünkü INRAE) Bordeaux
- Melezleme
- Franquette × Lara (seleksiyon H94-12)
- Islahçılar
- É. Germain, G. Charlot, J.-P. Prunet
- Tescil
- 1995 (Fransa)
- Meyve verme
- Yan dal verimli
- Yapraklanma
- Geç
- Önerilen tozlayıcı
- Fernette
Ağaç yapısı ve verim
Avrupa Birliği çeşit tanımlama protokolünde (CPVO) dik büyüme şeklinin örnek çeşidi olarak verilir. Bursa’daki denemede yüksek gelişme gücü gösteren çeşitler arasında yer almıştır. Yan dallarda meyve verir ve Franquette’e göre daha kısa, kompakt yıllık sürgünler oluşturur.
Fransa’da ortalama verimi hektarda yaklaşık 3 ton olarak bildirilmiştir; bu değer Chandler’ın (yaklaşık 4,5 t/ha) altında, Franquette’in (yaklaşık 2 t/ha) üzerindedir. Fransa’da yeni ceviz dikimlerinde Franquette’in önüne geçmiştir (Ctifl/INRAE, 2020).
Yapraklanma, çiçeklenme ve tozlanma
Türkiye’de Bursa ve Niksar’daki denemelerde en geç yapraklanan çeşitler arasında yer almıştır; Van-Edremit’te 4–14 Mayıs arasında, Chandler’dan birkaç gün önce yapraklanmıştır. Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, geç çiçeklenen Fernor’un ilkbahar geç donlarının sorun olduğu ekolojilere tavsiye edilmesi gerektiğini belirtir.
Çiçeklenme sırası (önce erkek ya da dişi çiçeklerin açması) farklı çalışmalarda farklı bulunmuştur. Tozlayıcı olarak kardeş çeşidi Fernette önerilir; iki çeşit birbirini tozlar.
Meyve özellikleri
INRA kaydında iç kalitesi yüksek bir çeşit olarak tanımlanır. Türkiye’deki denemelerde kabuk kalınlığı denemelerin en ince değerleri olmuştur. Van’da iç büzüşmesi, boş meyve ve iç çürüklüğü oranları düşük bulunmuş, iç kabuktan bütün olarak iyi çıkmıştır. Niksar’da yağ (%73,5) ve protein (%19,4) oranları denemedeki en yüksek değerlerdir. Fransız kaynakları cevizlerin kırılmasının zor olabildiğini belirtir.
- Meyve ağırlığı
- 12,7–12,8 g (Van, Niksar)
- İç ağırlığı
- 5,7–5,8 g (Van, Niksar)
- İç oranı
- %45,9 (Van-Edremit)
- Kabuk kalınlığı
- 1,5–1,6 mm (Van, Niksar; denemelerin en incesi)
- Meyve şekli
- Yuvarlağa yakın (Van)
Hasat
Van-Edremit’teki 2023 denemesinde 5 Ekim’de hasat edilmiştir; aynı bahçede Chandler 18 Ekim’de hasat edilmiştir.
Hastalık ve dikkat edilecekler
Van-Edremit denemesinde ilkbahar geç don zararı ve antraknoz gözlenmemiştir. Fernor’un bakteriyel yanıklık ve antraknoza karşı durumunu inceleyen bağımsız bir değerlendirmeye ulaşılamadığından dayanıklılık konusunda bir bilgi verilmemektedir. Slovenya’daki çalışmada aşırı kurak ve sıcak bir yazın ertesi yıl meyve sayısını belirgin şekilde düşürdüğü bildirilmiştir.
Türkiye'deki denemelerden
- Van-Edremit (2023): Kaman-1 ile birlikte yöreye en uygun çeşit bulundu; meyve 12,67 g, iç oranı %45,90, kabuk 1,52 mm.
- Niksar: en geç yapraklananlar arasında; meyve 12,79 g, kabuk 1,61 mm.
- Bursa: en geç yapraklanan çeşitlerden; yüksek gelişme gücü.
Öne çıkan özellikler
- Geç yapraklanır ve geç çiçeklenir.
- Yan dallarda meyve verir.
- İnce kabuk, kaliteli iç.
- Fernette ile birlikte dikilmelidir.
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. Meyve ağırlığı, iç oranı, yapraklanma ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Bölgenize uygun çeşit ve tozlayıcı seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- FAO REU Technical Series 66, ESCORENA: Inventory of Walnut Research, Germplasm and References (Fransa bölümü).
- Bernard, A. ve ark. (2020). Caractérisation et sélection de matériel innovant du noyer. Infos CTIFL 364: 31–41.
- Germain, E., Charlot, G., Prunet, J. P. (1996). Fernor et Fernette, deux nouvelles variétés. Infos CTIFL.
- CPVO-TP/125/1-Rev (2023). Protocol for tests on DUS – Juglans regia.
- Utku, Ö., Orman, E. Ceviz Yetiştiriciliği. Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü.
- Ertürk, U. ve ark. (2014). Evaluation of some domestic and foreign walnut cultivars in the conditions of Bursa, Turkey. Acta Hort. 1050: 123–129.
- Akça, Y. ve ark. (2014). Comparison of some promising Turkish and foreign walnut cultivars. Acta Hort. 1050: 143–149 (Niksar).
- Kurt, H., Yüksel, Y. (2024). Akademik Ziraat Dergisi 13(2): 227–235 (Van-Edremit).
- Kelc, D., Stampar, F., Solar, A. (2010). Architectural traits of fruiting shoots in Juglans regia. Australian Journal of Botany 58: 141.
