99 R

Vitis berlandieri yaprakları (temsilî görsel) — Temsilî görsel, anaca ait değildir: 99 R'nin ebeveyn türlerinden Vitis berlandieri. Foto: Joachim Schmid (Hochschule Geisenheim), CC BY 3.0 DE, Wikimedia Commons

99 R (Richter 99), Fransa’da Franz Richter tarafından 1902’de Vitis berlandieri ile Rupestris du Lot melezlenerek elde edilmiş bir anaçtır. Sıcak ve kurak yörelerde, drenajı iyi, derin ve verimli topraklarda başarılıdır; yaklaşık %17 aktif kirece dayanır. Yüksek taban suyuna ve ıslak topraklara hassastır.

Ebeveynler: Vitis berlandieri × Rupestris du Lot (markörle: Berlandieri Resseguier 2 × Rupestris du Lot)
Islahçı / ülke / yıl: Franz Richter, Montpellier; Fransa; melezleme 1902
Kuvvet: Orta-yüksek (UC); kuvvetli (Türk kaynakları)
Filoksera: Kök filokserasına dayanıklılık yüksek (UC); yapraklarında gal oluşabilir
Aktif kireç toleransı: Yaklaşık %17
Kuraklık: Orta-yüksek (UC); orta (Ankara Üniv.)
Islak toprak: Düşük (UC); yüksek taban suyuna hassas
Önerilen koşullar: Sıcak ve kurak yöreler; drenajı iyi, derin, verimli topraklar
Türkiye tescili: 03.05.1990 (TTSM; tescil sorumlusu Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü)

Köken

99 R, Fransa’da Montpellier’de Franz Richter tarafından 1902’de elde edilmiş bir Vitis berlandieri × Vitis rupestris melezidir. Islahçı beyanında ebeveynler Berlandieri Las Sorres ve Rupestris du Lot olarak verilir; uluslararası asma çeşit kataloğu VIVC’de moleküler markörlerle doğrulanan ebeveynler Berlandieri Resseguier 2 ve Rupestris du Lot’tur.

Kaliforniya Üniversitesi (UC) kök filokserasına dayanıklılığını yüksek olarak değerlendirir. Ankara Üniversitesi ders notlarına göre kökleri filokseraya iyi dayanır, ancak yapraklarında filoksera galleri oluşabilir.

Toprak ve iklim uyumu

Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü’ne göre sıcak ve kurak yörelere daha uygundur; drenajı iyi, derin ve verimli topraklarda çok iyi yetişir. Kuraklığa dayanımı 110 R kadar olmasa da iyidir; UC orta-yüksek, Ankara Üniversitesi ders notları orta olarak değerlendirir. Yaklaşık %17 aktif kirece dayanır.

Yüksek taban suyuna hassastır; UC de ıslak toprak toleransını düşük verir. Bu yüzden ıslak ve drenajı bozuk topraklarda kullanılmamalıdır. Türk kaynaklarına göre tuza dayanıksızdır; UC tuz toleransını orta olarak değerlendirir. UC ayrıca asidik toprağa toleranslı olduğunu belirtir.

Aktif kireç: ~%17 (Alata, Ankara Üniv., Günen ve Altındişli); orta (UC)
Kuraklık: Orta-yüksek (UC); orta (Ankara Üniv.)
Islak toprak: Düşük (UC)
Tuzluluk: Dayanıksız (Türk kaynakları); orta (UC)
Nematod: Kök-ur nematoduna orta-yüksek (UC)
Yaprak sapında potasyum: Yüksek (UC)

Kuvvet ve aşılı çeşide etkisi

Türk kaynakları 99 R’yi kuvvetli bir anaç olarak tanımlar; UC’nin göreli değerlendirmesinde aşılı çeşide orta-yüksek kuvvet verir. UC, genç aşılıların yavaş gelişebileceğini belirtir.

Aşılı çeşidin olgunlaşmasını geciktirme eğilimindedir; Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü bu nedenle özellikle soğuk yörelere önermez.

Çoğaltma ve aşı

Çubukları kolay köklenir. Alata’ya göre masada aşılanması çok iyi değildir, bağda yapılan aşılamalarda ise çok iyi sonuç verir; fidanları dikimden sonraki yıl aşıya gelir. UC çoğaltma kolaylığını orta olarak değerlendirir.

Ödemiş’te 2004-2006 yıllarında yapılan bir çalışmada Cabernet Sauvignon’un 99 R, 110 R ve 1103 Paulsen üzerine aşılı tüplü fidanları karşılaştırılmış; fidan gelişimi ve kalitesi bakımından en iyi sonuç 1103 Paulsen kombinasyonunda alınmıştır (Günen ve Altındişli, 2017).

Öne çıkan özellikler

Sıcak ve kurak yöreler için.
Derin, drenajı iyi topraklarda başarılı.
Yaklaşık %17 aktif kirece dayanır.

Dikkat

Yüksek taban suyuna ve ıslak toprağa hassas.
Olgunlaşmayı geciktirebilir; soğuk yörelere önerilmez.
Türk kaynaklarında tuza dayanıksız sayılır.

Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen üniversite ve araştırma enstitüsü yayınlarından, hakemli makalelerden, uluslararası asma çeşit kataloğu VIVC’den ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. Kaliforniya Üniversitesi (UC) değerlendirmeleri Kaliforniya koşullarına göre hazırlanmış göreli değerlendirmelerdir; kaynaklar arasında fark olduğunda her kaynağın değerlendirmesi ayrı verilmiştir. Anaçların kirece, kuraklığa ve neme dayanımı için verilen değerler yol göstericidir; toprağa, iklime ve aşılanan çeşide göre değişir. Bağınıza uygun anaç seçimi için toprak analizi yaptırmanızı ve ziraat mühendislerimize danışmanızı öneririz.