Mahan, ABD’nin Mississippi eyaletinde yaklaşık 1910’da dikilmiş bir çöğürden seçilmiş eski bir pikan çeşididir; meyve iriliğiyle tanınır ve Wichita ile Choctaw’ın ebeveynidir. Antalya’daki BATEM çalışmasında denemenin en iri meyvesini vermiştir. Türkiye’de 1990’da Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından tescil ettirilmiştir.
- Köken
- ABD – Mississippi, yaklaşık 1910’da dikilmiş tesadüfi çöğür
- Yavru çeşitleri
- Wichita, Choctaw
- Türkiye tescili
- 03.05.1990 (TTSM; tescil sorumlusu Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü)
- Meyve
- 11,40 g; iç oranı %52,3 (Antalya)
- Olgunlaşma
- Geç; ABD’de kasım başı
Genel bilgi
Mahan, ABD’nin Mississippi eyaletindeki Kosciusko kasabasında J. M. Chestnutt’ın yaklaşık 1910’da diktiği bir cevizden yetişen tesadüfi bir çöğürden seçilmiştir. İlk tanıtımlarında meyve iriliğiyle öne çıkarılmıştır. USDA ıslah programında ebeveyn olarak kullanılmış; Wichita ve Choctaw Mahan’ın melezlemelerinden elde edilmiştir.
Türkiye’de 03.05.1990’da Antalya’daki Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü (BATEM) tarafından tescil ettirilmiştir. BATEM’in fidanını ürettiği çeşitlerden biridir.
Meyve özellikleri
Kabuğu son derece incedir. Antalya’da BATEM’in Kayaburnu istasyonundaki 30 yaşlı ağaçlarda yapılan çalışmada meyve ağırlığı ve iç ağırlığı bakımından denemenin en yüksek değerlerini vermiştir; yağ oranı ise denemenin en düşüğü olmuştur. Şanlıurfa’da yapılan bir çalışmada da beş çeşit içinde yağ oranı en düşük çeşit Mahan olmuş; araştırıcılar Mahan ve Ideal’i bölge için en uygun çeşitler arasında değerlendirmiştir.
- Meyve ağırlığı
- 11,40 g (Antalya)
- İç ağırlığı
- 5,99 g (Antalya)
- İç oranı
- %52,3 (Antalya)
- Yağ oranı
- %67,70 (Antalya); %45,27 (Şanlıurfa)
- Meyve sayısı
- Libre (454 g) başına 30–60 adet (ABD)
Olgunlaşma
ABD Tarım Bakanlığı Tarımsal Araştırma Servisi (USDA-ARS) Mahan’ı geç olgunlaşan, kasım başında hasat edilen bir çeşit olarak tanımlar. Türkiye’de çeşide ait yayımlanmış bir hasat tarihi bulunmamaktadır; Antalya’daki BATEM koleksiyonunda 2018’de çeşitlerin hasadı 20 Kasım ile 1 Aralık arasında yapılmıştır.
Öne çıkan özellikler
- Antalya’da 11,40 g ile denemenin en iri meyvesi.
- Kabuğu son derece ince.
- Wichita ve Choctaw’ın ebeveyni.
- Geç olgunlaşır.
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen araştırma enstitüsü yayınlarından, resmî kurum kaynaklarından ve bilimsel yayınlardan derlenmiştir. Meyve ağırlığı, iç oranı, olgunlaşma ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Bölgenize uygun çeşit seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- TTSM. Meyve ve Asma Tescilli Çeşitler Listesi.
- Yılmaz, R., Yıldırım, A.N., Çelik, C., Karakurt, Y. (2021). Determination of Nut Characteristics and Biochemical Components of Some Pecan Nut Cultivars (Bazı Pikan Ceviz Çeşitlerinin Meyve Özellikleri İle Biyokimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi). Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Sciences 31(4): 906–914.
- Binici, S.A., Muradoglu, F., Ak, B.E., Akkus, G. (2020). Determination of pomological and biochemical features of some pecan nut cultivars which are grown in the Southeastern Anatolia region. Acta Horticulturae 1299: 295–300.
- USDA-ARS. Identifying Differential Gene and Protein Expression in Two Pecan Cultivars With Contrasting Nut Size, Shape, and Maturity Timing (Project 3091-21000-046-008-S).
- Yıldız Turgut, D., Özdemir, M., Seçmen, T., Çınar, O. (2020). Antalya ilinde yetiştirilen bazı pikan cevizi [Carya illinoinensis (Wangenh.) K. Koch] çeşitlerinin antioksidan özellikleri. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi 35(3): 526–533.
- Akkuş Binici, S., Ak, B.E., Akkuş, G. (2016). Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Pikan Cevizi Yetiştirme Olanakları. Bahçe 45 (Özel Sayı 1): 947–950.
