Wichita, ABD’de USDA pikan ıslah programında Halbert × Mahan melezlemesinden elde edilmiş ve 1959’da salıverilmiş bir pikan çeşididir. Erken meyveye yatar, verimlidir; meyvesi orta irilikte ve iç oranı yüksektir. Türkiye’de 1990’da Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından tescil ettirilmiştir.
- Köken
- ABD – USDA pikan ıslah programı (Brownwood, Teksas)
- Melezleme
- Halbert × Mahan (1940; L. D. Romberg)
- Salıverilme
- 1959
- Türkiye tescili
- 03.05.1990 (TTSM; tescil sorumlusu Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü)
- Meyve
- 8,24 g; iç oranı %55,6 (Antalya)
- Olgunlaşma
- Erken (Alata enstitüsü)
Genel bilgi
Wichita, ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) pikan ıslah programında geliştirilmiştir. Halbert ile Mahan arasındaki melezleme 1940’ta L. D. Romberg tarafından Brownwood’daki (Teksas) pikan araştırma istasyonunda yapılmış, seçilen çeşit 1959’da adlandırılıp salıverilmiştir. 1984’te ABD’de fidanı en çok çoğaltılan USDA çeşidiydi.
Türkiye’de 03.05.1990’da Antalya’daki Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü (BATEM) tarafından tescil ettirilmiştir. BATEM’in fidanını ürettiği çeşitlerden biridir.
Ağaç yapısı ve verim
Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü’ne göre ağacı hızlı büyür, verimli ve kaliteli meyve verir. ABD kaynaklarında en erken meyveye yatan ve en verimli çeşitlerden biri olarak tanımlanır; New Mexico’da genellikle dikimden 5–6 yıl sonra ürün vermeye başlar. Çok yüklü yıllarda meyveler küçülebilir.
Dalları zayıftır ve kuvvetli rüzgarda kırılabilir; bu nedenle genç dönemde dikkatli şekil budaması önemlidir. Çinko ihtiyacı yüksektir ve çinko noksanlığına duyarlıdır; gübreleme yaprak analizine göre planlanmalıdır.
Meyve özellikleri
Meyvesi orta irilikte, iç oranı yüksek ve iç kalitesi iyidir. Antalya’da BATEM’in Kayaburnu istasyonundaki 30 yaşlı ağaçlarda yapılan çalışmada, Western ile birlikte denemenin en yüksek iç oranına ve en yüksek yağ oranına sahip olmuştur.
- Meyve ağırlığı
- 8,24 g (Antalya)
- İç ağırlığı
- 4,59 g (Antalya)
- İç oranı
- %55,6 (Antalya); %56–62 (New Mexico)
- Yağ oranı
- %73,95 (Antalya)
- Meyve sayısı
- Libre (454 g) başına 50–62 adet (New Mexico)
Olgunlaşma ve hastalıklar
Alata enstitüsüne göre erken olgunlaşan bir çeşittir. Türkiye’de çeşide ait yayımlanmış bir hasat tarihi bulunmamaktadır.
Alata enstitüsüne göre kara lekeye duyarlıdır. ABD’de de kara leke duyarlılığı nedeniyle nemli bölgelerde yetiştirilmesi sınırlıdır. New Mexico State University, yeşil kabuk döneminde meyvelerde çatlama görülebildiğini bildirir.
Öne çıkan özellikler
- Erken meyveye yatar, verimlidir.
- Antalya’da iç oranı %55,6 ile denemenin en yükseklerinden.
- Erken olgunlaşır (Alata enstitüsü).
- Dalları zayıf; şekil budaması ve çinko beslemesi önemli.
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen araştırma enstitüsü yayınlarından, resmî kurum kaynaklarından ve bilimsel yayınlardan derlenmiştir. Meyve ağırlığı, iç oranı, olgunlaşma ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Bölgenize uygun çeşit seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- TTSM. Meyve ve Asma Tescilli Çeşitler Listesi.
- Uysal, O. (2022). Pikan Yetiştiriciliği (broşür). Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Mersin.
- Yılmaz, R., Yıldırım, A.N., Çelik, C., Karakurt, Y. (2021). Determination of Nut Characteristics and Biochemical Components of Some Pecan Nut Cultivars (Bazı Pikan Ceviz Çeşitlerinin Meyve Özellikleri İle Biyokimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi). Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Sciences 31(4): 906–914.
- Thompson, T.E. (1984). Pecan Cultivars: Current Use and Recommendations. Fruit Varieties Journal 38(3): 103–112.
- Heerema, R. (2021). Pecan Cultivars for New Mexico (Guide H-659). New Mexico State University, College of Agricultural, Consumer and Environmental Sciences.
- Madden, G.D. (1970). Cheyenne, A New Precocious Pecan Variety. American Pomological Society 24(4): 84–85.
- Akkuş Binici, S., Ak, B.E., Akkuş, G. (2016). Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Pikan Cevizi Yetiştirme Olanakları. Bahçe 45 (Özel Sayı 1): 947–950.
