41 B

Köken

41 B, Fransa’da Alexis Millardet ve Charles de Grasset’nin 1882’de yaptığı melezlemeyle elde edilmiştir. Islahçı beyanına göre Chasselas × Vitis berlandieri melezidir; uluslararası asma çeşit kataloğu VIVC’de moleküler markörlerle Chasselas Blanc’ın ebeveynliği doğrulanmış, ikinci ebeveynin büyük olasılıkla soyu tükenmiş bir berlandieri olduğu belirtilmiştir. Yani kültür asması (V. vinifera) ile bir Amerikan türü arasındaki bir melezdir.

Ankara Üniversitesi ders notları 41 B’yi filokseraya dayanıklı anaçlar arasında sayar; kaynaklar dayanım derecesini farklı değerlendirir.

Kireçli topraklar için

41 B, mevcut anaçlar içinde kirece en dayanıklı olanıdır; Türk kaynakları yaklaşık %40 aktif kirece dayandığını bildirir. Fransa’da INRA Bordeaux’nun 1970’lerdeki çalışmalarında da Fransa’da kullanılan anaçlar içinde kireç klorozuna en dayanıklı başvuru anacı 41 B idi; ancak çok klorozlu topraklarda onun da yetersiz kalabildiği yazılır. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü’ne göre toprak ıslak olduğunda kirece dayanımı düşer; Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü ilkbaharı yağışlı geçen yörelerde hafif sararmalar gösterebildiğini belirtir.

Gargın ve arkadaşlarına (2007) göre derin veya yüzlek, alt tabakası köklerin gelişmesine uygun kireçli topraklarda çok iyi sonuç verir. Ankara Üniversitesi ders notlarına göre kurağa orta derecede dayanıklıdır; nematodlara dayanımı düşüktür. Tuza dayanıksızdır.

Aktif kireç

~%40 (Alata, Ankara Üniv., Gargın ve ark.)

Kuraklık

Orta (Ankara Üniv.)

Tuzluluk

Dayanıksız (Alata, Manisa BAE)

Nematod

Düşük (Ankara Üniv.)

Gelişme ve aşılı çeşide etkisi

İlk yıllarda yavaş gelişir; sonraki yıllarda hızla gelişir ve verime yatınca tane tutumu ve verimi iyidir. Vejetasyon süresi kısadır ve üzerine aşılanan çeşide erkencilik sağlar; bu yüzden özellikle erkenci sofralık çeşitler için tercih edilir. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Mersin yöresinde 41 B’yi erkenci (Trakya İlkeren, Uslu), orta erkenci ve geççi çeşitlerle uyumlu bulur.

Çoğaltma ve aşı

Çelikleri zor köklenir; Alata’ya göre çubuğun durumuna göre köklenme %15-40 arasındadır. Köklenmenin yavaş ve zor olması masa başı aşı başarısını düşürür; bağda yapılan aşıları ise iyi tutar. Gövdesi çabuk kalınlaşır ve aşıya çabuk gelir; aşıya gelmesi ve afinitesi iyidir. Damızlık bağlarında mildiyöye karşı korunmalıdır.

Türkiye'deki çalışmalar

Gargın, İşçi ve Altındişli (2007), Isparta’da 41 B üzerine omega aşıyla aşılanan sekiz sofralık üzüm çeşidinde (Alphonse Lavallée, Atasarısı, Barış, Razakı, Red Globe, Italia, Sultani ve Trakya İlkeren) aşı uyuşma katsayılarını incelemiştir. Kullanılan dört afinite formülünün hepsinde en iyi istatistik grupta yer alan çeşit Sultani olmuştur. Araştırmacılar, afinite katsayısı formüllerinin tek başına kesin sonuç vermediğini de belirtir.