Rupestris du Lot

Vitis rupestris yaprağı (temsilî görsel) — Temsilî görsel, anaca ait değildir: Rupestris du Lot'un seçildiği tür olan Vitis rupestris, Geisenheim. Foto: Joachim Schmid (Hochschule Geisenheim), CC BY 3.0 DE, Wikimedia Commons

Çalı formunda Vitis rupestris (temsilî görsel) — Temsilî görsel, anaca ait değildir: Weinsberg'de (Almanya) Vitis rupestris. Foto: Rosenzweig, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Rupestris du Lot, Amerikan türü Vitis rupestris’in 19. yüzyılda Fransa’da seçilmiş bir formudur; ABD’de St. George adıyla bilinir. Derin topraklarda kuraklığa iyi dayanır ve çok kuvvetli gelişir. Sığ, taban suyu yüksek ve kireçli topraklar için önerilmez.

Ebeveynler: Melez değil; saf Vitis rupestris seleksiyonu
Islahçı / ülke / yıl: Seçen: Sijas; Fransa; 1879
Diğer adı: St. George (ABD)
Kuvvet: Yüksek (UC); çok kuvvetli (Alata)
Filoksera: Kök filokserasına dayanıklılık yüksek (UC); yapraklarında gal oluşabilir
Aktif kireç toleransı: Yaklaşık %14; kireçli topraklara önerilmez
Kuraklık: Derin topraklarda yüksek, sığ topraklarda düşük-orta (UC)
Islak toprak: Düşük-orta (UC); taban suyu yüksek topraklara önerilmez
Önerilen koşullar: Derin topraklar
Türkiye tescili: 03.05.1990 (TTSM)

Köken

Rupestris du Lot bir melez değil, Amerikan türü Vitis rupestris‘in seçilmiş bir formudur. Uluslararası asma çeşit kataloğu VIVC’ye göre 1879’da Fransa’da seçilmiştir ve “Rupestris Monticola”, “Lot” gibi çok sayıda eş anlamlısı vardır; ABD’de St. George adıyla bilinir. Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü’ne göre V. rupestris‘in saf anaç olarak en çok kullanılan formudur. VIVC’deki markör sonuçlarına göre 99 R, 110 R ve 1103 Paulsen anaçlarının ebeveynlerinden biridir.

Toprak ve iklim uyumu

Kökleri derine gider; bu yüzden toprak derinliği bu anaçta belirleyicidir. Kaliforniya Üniversitesi (UC) kuraklık toleransını sığ topraklarda düşük-orta, derin topraklarda yüksek verir; Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü de derin topraklarda kuraklığa dayanıklılığının yüksek olduğunu belirtir. Alata’ya göre az derin veya taban suyu yüksek topraklara ve çok verimli topraklara pek önerilmez.

Kireçli topraklar için uygun değildir: Ankara Üniversitesi ders notlarına göre yaklaşık %14 aktif kirece kadar dayanır; UC kireç toleransını orta verirken UC Davis’ten Andrew Walker kireç toleransı olmadığını belirtir. Tuzluluğa dayanımı UC’ye göre orta-yüksektir; Ankara Üniversitesi ders notları topraktaki 0,7 g/kg NaCl düzeyine dayandığını bildirir.

Aktif kireç: ~%14 (Ankara Üniv.); orta (UC); toleransı yok (Walker)
Kuraklık: Derin toprakta yüksek, sığ toprakta düşük-orta (UC)
Islak toprak: Düşük-orta (UC)
Tuzluluk: Orta-yüksek (UC); 0,7 g NaCl/kg toprak (Ankara Üniv.)
Nematod: Kök-ur nematoduna düşük (UC)

Kuvvet ve aşılı çeşide etkisi

Çok kuvvetli gelişir; Ankara Üniversitesi ders notlarına göre vejetasyon süresi uzundur (260 gün) ve üzerine aşılanan çeşidi çok kuvvetli büyütür. Alata’ya göre hızlı gelişir ve ertesi yıl aşıya gelir; verimliliği ortadır. Walker, rupestris kökenli anaçları aşılı çeşide sezon ortası olgunluk sağlayan grupta sayar; Alata ise yüksek verimli veya geç olgunlaşan üzümler için önerir.

Kuvvetli gelişmesi bazı çeşitlerde çiçek ve tane silkmesine yol açabilir. Alata, genç asmalarda silkmeyi önlemek için budamada normalden fazla göz bırakılmasını; Ankara Üniversitesi ders notları aşılı çeşitte uç alma yapılmasını önerir.

Çoğaltma, aşı ve bakım

Çubukları kolay köklenir ve masada aşılanması iyidir; Alata’ya göre anaçla kalemin uyuşması iyidir. Bağda aşılamada aşırı ağlama gösterdiğinden anacın aşıdan birkaç gün önce kesilmesi önerilir. Fazla dip sürgünü verir; aşıdan sonraki yıllarda asmaların boğazı açılarak dip sürgünleri temizlenmelidir.

Kökleri filokseraya dayanıklıdır, ancak yapraklarında filoksera galleri oluşabilir. Walker’a göre nematodların çoğuna çok duyarlıdır. UC ve Walker gizli (latent) virüslere toleranslı olduğunu belirtir.

Öne çıkan özellikler

Derin topraklarda kuraklığa dayanıklı.
Kolay köklenir, kalemle uyuşması iyi.
Çok kuvvetli gelişir.

Dikkat

Kireçli, sığ ve taban suyu yüksek topraklara önerilmez.
Silkmeye yol açabilir; budamada fazla göz bırakılmalı.
Fazla dip sürgünü verir.

Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen üniversite ve araştırma enstitüsü yayınlarından, hakemli makalelerden, uluslararası asma çeşit kataloğu VIVC’den ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. Kaliforniya Üniversitesi (UC) değerlendirmeleri Kaliforniya koşullarına göre hazırlanmış göreli değerlendirmelerdir; kaynaklar arasında fark olduğunda her kaynağın değerlendirmesi ayrı verilmiştir. Anaçların kirece, kuraklığa ve neme dayanımı için verilen değerler yol göstericidir; toprağa, iklime ve aşılanan çeşide göre değişir. Bağınıza uygun anaç seçimi için toprak analizi yaptırmanızı ve ziraat mühendislerimize danışmanızı öneririz.