Western (Western Schley), ABD’nin Teksas eyaletinde bulunmuş bir çöğürden seçilmiş, 1924’te tanıtılmış eski bir pikan çeşididir. Alata enstitüsüne göre en çok yetiştirilen pikan çeşitlerinin başında gelir, birçok iklime uyum sağlar ve erken meyveye yatar. Türkiye’de 1990’da Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından tescil ettirilmiştir.
- Diğer adı
- Western Schley
- Köken
- ABD – Teksas, San Saba bölgesinde bulunmuş çöğür
- Tanıtım
- 1924
- Türkiye tescili
- 03.05.1990 (TTSM; tescil sorumlusu Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü)
- Meyve
- 7,96 g; iç oranı %55,6 (Antalya)
- Olgunlaşma
- Orta mevsim; ekim ortası (Alata enstitüsü)
Genel bilgi
Western, ABD’nin Teksas eyaletinde San Saba bölgesinde bulunmuş bir çöğürden seçilmiş ve 1924’te tanıtılmıştır; Western Schley adıyla da bilinir. Adı benzeyen eski Schley çeşidiyle karıştırılmamalıdır. Orta Teksas’tan batıya doğru uzanan bölgelere uyumludur ve ABD’nin en yaygın pikan çeşitlerinden biridir.
Türkiye’de 03.05.1990’da Antalya’daki Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü (BATEM) tarafından tescil ettirilmiştir. Mersin’deki Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü’ne göre en çok yetiştirilen pikan çeşitlerinin başında gelir.
Ağaç yapısı ve verim
Alata enstitüsüne göre birçok iklime uyum sağlar, oldukça kaliteli meyve verir ve erken meyveye yatar; yüksek sıcaklık ve kuraklığa dayanıklıdır. New Mexico State University’ye göre kuvvetli gelişir, bol dallanır, budamaya iyi yanıt verir ve genellikle 6.–7. yılda ilk ürününü verir. Yetişkin ağaçlar düzenli ve bol ürün verir; bazı yıllarda aşırı yük yapabilir, bu yıllarda meyveler küçülür. ABD kaynaklarında rüzgara dayanıklı bir ağaç olarak anılır.
Meyve özellikleri
Meyvesi orta irilikte ve ince kabukludur; iç oranı yüksek, iç kalitesi iyidir. Antalya’daki BATEM çalışmasında Wichita ile birlikte denemenin en yüksek iç oranına sahip olmuştur.
- Meyve ağırlığı
- 7,96 g (Antalya)
- İç ağırlığı
- 4,43 g (Antalya)
- İç oranı
- %55,6 (Antalya); %55–60 (New Mexico)
- Yağ oranı
- %68,45 (Antalya)
- Meyve sayısı
- Libre (454 g) başına 63–74 adet (New Mexico)
Olgunlaşma ve hastalıklar
Alata enstitüsü olgunlaşma zamanını ekim ortası olarak verir ve çeşidi orta mevsimde olgunlaşanlar arasında sayar. New Mexico’da ekim sonu ile kasım başında olgunlaşır.
Alata enstitüsüne göre kara lekeye duyarlıdır. ABD’de bu duyarlılık nedeniyle nemli bölgelerde tercih edilmez; batıdaki kurak ve yarı kurak bölgelerde yaygındır.
Öne çıkan özellikler
- Alata enstitüsüne göre en çok yetiştirilen pikan çeşitlerinin başında gelir.
- Sıcak ve kuraklığa dayanıklı, erken meyveye yatar.
- İnce kabuklu; Antalya’da iç oranı %55,6.
- Orta mevsimde olgunlaşır (ekim ortası; Alata).
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen araştırma enstitüsü yayınlarından, resmî kurum kaynaklarından ve bilimsel yayınlardan derlenmiştir. Meyve ağırlığı, iç oranı, olgunlaşma ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Bölgenize uygun çeşit seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- TTSM. Meyve ve Asma Tescilli Çeşitler Listesi.
- Uysal, O. (2022). Pikan Yetiştiriciliği (broşür). Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Mersin.
- Yılmaz, R., Yıldırım, A.N., Çelik, C., Karakurt, Y. (2021). Determination of Nut Characteristics and Biochemical Components of Some Pecan Nut Cultivars (Bazı Pikan Ceviz Çeşitlerinin Meyve Özellikleri İle Biyokimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi). Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Sciences 31(4): 906–914.
- Thompson, T.E. (1984). Pecan Cultivars: Current Use and Recommendations. Fruit Varieties Journal 38(3): 103–112.
- Heerema, R. (2021). Pecan Cultivars for New Mexico (Guide H-659). New Mexico State University, College of Agricultural, Consumer and Environmental Sciences.
- Akkuş Binici, S., Ak, B.E., Akkuş, G. (2016). Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Pikan Cevizi Yetiştirme Olanakları. Bahçe 45 (Özel Sayı 1): 947–950.
