Ferragnes ile aynı melezlemeden (Cristomorto × Aï) elde edilen kardeş Fransız çeşididir. Geç çiçeklenir ve en çok Ferragnes’in tozlayıcısı olarak kullanılır. Kabuğu çok sert, kabuklu meyvesi iri ve ağırdır; iç randımanı ise düşüktür.
- Köken
- Fransa – INRA, Ch. Grasselly (La Grande Ferrade, Bordeaux)
- Melezleme
- ‘Cristomorto’ × ‘Aï’ (1960; Ferragnes’in kardeşi)
- Türkiye tescili
- 21.05.1993 (TTSM)
- Tozlanma
- Kendine verimsiz (S1S4); tozlayıcısı Ferragnes
- Çiçeklenme
- Geç
- Kabuk
- Sert – çok sert
- Hasat
- Orta (Ferragnes ile aynı dönem)
Ağaç yapısı ve verim
Orta kuvvette gelişen ve açık taç oluşturan (dik ile yayvan arası) bir ağaçtır. Verimli bir çeşit olarak tanımlanır; meyvelerini buket dallarında ve bir yıllık sürgünlerde verir. Türkiye’de Kahramanmaraş’taki denemede 7 yaşındaki ağaçlardan ağaç başına 12,18 kg, Gaziantep’te 9,2–9,7 kg kabuklu verim alınmıştır.
Çiçeklenme ve tozlanma
Geç çiçeklenen bir çeşittir. Uşak’taki denemede Ferragnes ile aynı gün tam çiçeğe ulaşmış, Gaziantep’te Nonpareil’den 10 gün sonra çiçek açmıştır. İki kardeş çeşidin çiçeklenme sırası yıla ve yöreye göre değişir, ancak çiçeklenmeleri büyük ölçüde örtüşür.
Kendine verimsizdir. Ferragnes ile farklı uyuşmazlık genlerine sahip olduğu için (Ferraduel S1S4, Ferragnes S1S3) iki çeşit birbirini tozlar; Ferraduel en çok Ferragnes’in tozlayıcısı olarak kullanılır.
Meyve özellikleri
Kabuğu serttir ve kabuklu meyvesi iri ve ağırdır: Ceylanpınar’daki (Şanlıurfa) denemede iki yıl üst üste en ağır kabuklu meyveyi vermiştir. Buna karşın iç randımanı düşüktür. İkiz iç çok azdır. İç eliptik-uzun şekillidir ve lezzeti iyi olarak tanımlanır.
- Kabuklu meyve ağırlığı
- Yaklaşık 4,0–4,8 g (İtalya, Uşak, Malatya, Ceylanpınar)
- İç ağırlığı
- Yaklaşık 1,0–1,3 g
- İç randımanı
- Genellikle %23–28 (Uşak %25,2; Malatya %23,6–26,6)
- İkiz iç
- %0–1
- İç şekli
- Eliptik-uzun
Hasat
Orta dönemde hasat edilir; İspanya’daki (Murcia) koleksiyonda Ferragnes ile aynı tarihte olgunlaşmıştır.
Hastalık ve dikkat edilecekler
2025 tarihli kapsamlı bir derlemeye göre dal kanserine (Fusicoccum) çok duyarlı, kırmızı yaprak lekesine (Polystigma) duyarlı, Monilinia’ya kısmen dayanıklıdır. Bu nedenle hastalık yönetimine ve koruyucu mücadele programına özellikle dikkat edilmelidir.
Türkiye'deki denemelerden
- GAP bölgesi: Gaziantep ve Şanlıurfa için önerilen çeşitler arasında.
- Ceylanpınar: bölge için önerilen üç çeşitten biri; en ağır kabuklu meyve.
- Uşak: verimi ve iç randımanı Ferragnes’ten düşük kaldı.
Öne çıkan özellikler
- Ferragnes’in tozlayıcısı.
- Geç çiçeklenir.
- İri, ağır, çok sert kabuklu meyve.
- Dal kanserine karşı koruma önemli.
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan, ıslahçı kurum yayınlarından ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. İç randımanı, meyve ağırlığı, çiçeklenme ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Bölgenize uygun çeşit ve tozlayıcı seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- Monastra, F. ve ark. (1984). Options Méditerranéennes, Série Etudes 1984-II: 27–37.
- Crossa-Raynaud, P., Grasselly, C. (1985). Options Méditerranéennes 1985-I: 43–45.
- Duval, H. ve ark. (2001). Cahiers Options Méditerranéennes 56: 91–93.
- Egea, L. ve ark. (1984). Options Méditerranéennes 1984-II: 13–26.
- Calle, A. ve ark. (2025). Genetic Resources and Crop Evolution.
- Atlı, H.S. ve ark. (2011). Acta Horticulturae 912: 493–499 (GAP bölgesi).
- Ak, B.E. ve ark. (2005). Options Méditerranéennes A 63: 43–48 (Ceylanpınar).
- Yıldız, E., Erol Perdahcı, Ç. (2019). Erciyes Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi 2(1): 11–19 (Uşak).
- Yıldırım, Y. ve ark. (2023). Bahçe 52(2): 113–118 (Malatya).
- Denizhan, H. ve ark. (2020). Iğdır Üniv. Fen Bil. Enst. Derg. 10(4): 2283–2293.
- TTSM. Meyve ve Asma Tescilli Çeşitler Listesi.
