Black Amber (Blackamber), ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) Kaliforniya’da geliştirdiği bir Japon eriğidir. Kabuğu olgunlukta siyah, eti açık sarı ve serttir; meyvesi iri ve basık, çekirdeği çok küçüktür. Kendine verimsizdir, Friar ile karşılıklı uyumludur.
- Tür
- Japon eriği, Prunus salicina
- Köken
- ABD – USDA, Fresno (Kaliforniya)
- Melezleme
- Friar × Queen Rosa (1970)
- Tanıtım
- 1980
- Kabuk rengi
- Siyah
- Meyve eti
- Açık sarı, sert
- Olgunlaşma
- Mut’ta 16 Temmuz
- Tozlanma
- Kendine verimsiz; Friar ile uyumlu
Köken
Black Amber, ıslahçı yayınındaki adıyla Blackamber, ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) Fresno’daki (Kaliforniya) bahçe bitkileri istasyonunda Friar × Queen Rosa melezlemesinden geliştirilmiştir. Melezleme 1970’te yapılmış, çöğür 1973’te John H. Weinberger tarafından seçilmiş, çeşit 1980’de D. W. Ramming ve O. L. Tanner tarafından tanıtılmıştır.
Meyve ve ağaç özellikleri
Islahçı yayınına göre meyvesi iri ve basıktır. Kabuğu olgunlukta siyahtır; eti açık sarı, sert ve kalitelidir, tam olgunlukta ete hafif kırmızı geçer. Çekirdeği çok küçüktür ve etten neredeyse serbest ayrılır. Ağacı dik büyür ve orta kuvvettedir.
- Meyve boyutu
- Ortalama 6,2 cm en, 5,3 cm boy (Fresno)
- Meyve ağırlığı
- 86 g (Mut); 52 g (Adana)
- Çekirdek
- Çok küçük, neredeyse serbest
- Soğuklama ihtiyacı
- Yaklaşık 400 saat (UC Davis)
Türkiye'deki denemeler ve hasat
Mersin’in Mut ilçesinde (375 m) 2004–2007 yıllarında yapılan denemede tam çiçeklenmesi 18 Mart’ta olmuş, meyveler ortalama 16 Temmuz‘da olgunlaşmıştır. Dört yılda ağaç başına toplam 38 kg ürün alınmış, verimi denemedeki 14 çeşit arasında orta düzeyde kalmıştır. Aynı yayında aktarılan Adana (Çukurova) çalışmasında ise 26 Haziran’da olgunlaşmıştır; bu fark hasat zamanının bölgeye göre ne kadar değişebildiğini gösterir. Kaliforniya’da (Fresno) çoğu yıl haziranın son haftasında, Friar’dan yaklaşık 3 hafta önce olgunlaşır.
Kaliforniya’daki bir depolama çalışmasında 0 °C’de en az 5 hafta pazarlanabilir kalitede kalmış ve üşüme zararı görülmemiştir; 5 °C’de depolama ise iç bozulmayı artırmıştır.
Tozlanma
Black Amber kendine verimsizdir ve tozlayıcı ister. Islahçılarına göre Friar ile karşılıklı uyumludur ve normal yıllarda onunla aynı dönemde çiçek açar. Kaliforniya Üniversitesi’nin listesinde Amber, Catalina, Ambra, Autumn Rosa, Durado, El Dorado, Queen Rosa ve Red Rosa da tozlayıcı olarak gösterilir. S-genotipi belirlenmiş olup October Sun, TC Sun ve Super Giant ile aynı uyuşmazlık grubundadır; bu çeşitler birbirini tozlayamaz.
Bilgi notu
Black Amber’ın hastalık ve zararlılara duyarlılığı ile Ege Bölgesi koşullarındaki performansı hakkında yayımlanmış güvenilir bir kaynağa ulaşılamamıştır. Ayrıntılı bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan, patent metinlerinden, üniversite yayım kaynaklarından ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. Meyve ağırlığı, çiçeklenme ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Bölgenize uygun çeşit, tozlayıcı ve anaç seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- Ramming, D.W., Tanner, O.L. (1981). New Plum Variety: Blackamber. J. Amer. Pomol. Soc. 35(3): 106–107.
- UC Davis Foundation Plant Services. Prunus cultivar: Blackamber.
- Son, L. (2010). Yield and fruit weight of Japanese plum (Prunus salicina Lindl.) cultivars in Turkey. J. Amer. Pomol. Soc. 64(2): 106–109.
- Halász, J. ve ark. (2007). DNA-based S-genotyping of Japanese plum and pluot cultivars to clarify incompatibility relationships. HortScience 42(1): 46–50.
- Crisosto, C.H. (2005). Handling preripened California plums. Central Valley Postharvest Newsletter 14(4), UCCE Kearney.
