1966’da Kaliforniya’nın Merced bölgesinde tanıtılan Carmel, Nonpareil’den hemen sonra çiçek açtığı için uzun yıllar Nonpareil’in başlıca tozlayıcılarından biri olmuştur. Yumuşak kabuklu, kabuk kapanışı iyi ve iri, uzun içli bir çeşittir.
- Köken
- ABD – Merced, Kaliforniya (1966)
- Ebeveynler
- Nonpareil × Mission olduğu düşünülmektedir (UC)
- Patent
- ABD bitki patenti PP2641 (G. Y. Arakaki, 1966)
- Tozlanma
- Kendine verimsiz (S5S8)
- Çiçeklenme
- Nonpareil’den 1,5–2 gün sonra
- Kabuk
- Yumuşak, kapanışı iyi
- Hasat
- Nonpareil’den 3–4 hafta sonra
Ağaç yapısı ve verim
Nonpareil’den daha dik gelişen, orta büyüklükte bir ağaçtır. Gençken çok verimlidir; ağaç gücünün azalmasıyla verim zamanla düşebilir. Kaliforniya’daki (Manteca) 10 yıllık bölge çeşit denemesinde kümülatif iç verimi Nonpareil’den yüksek bulunmuştur. Dip sürgünü verme eğilimi yüksektir.
Çiçeklenme ve tozlanma
Nonpareil’den hemen sonra, ortalama 1,5–2 gün sonra çiçek açar. Kendine verimsizdir; Nonpareil’den farklı bir uyuşmazlık grubunda yer aldığı için iki çeşit birbirini tozlayabilir. UC ve USDA-ARS kaynakları Carmel’i Nonpareil için iyi bir tozlayıcı olarak tanımlar; Kaliforniya’da Nonpareil çiçeklenmesinin orta-geç kısmını kapatan yaygın bir tozlayıcıdır.
Meyve özellikleri
Yumuşak kabuklu bir çeşittir ve kabuk kapanışı iyidir; UC’ye göre meyveleri kurt zararına oldukça dayanıklıdır. İçi iri ve uzundur, kalitesi ve lezzeti iyidir. Kaliforniya’da “California” tipi olarak ya da ayrı bir sınıf olarak pazarlanır; iri içi nedeniyle dilimleme ve kıyma için uygundur.
- Kabuk
- Yumuşak, kapanışı iyi
- İç randımanı
- Yaklaşık %60 (USDA-ARS)
- İç
- İri, uzun
- İkiz iç
- Çok az (patent tanımı)
Hasat
Nonpareil’den yaklaşık 3–4 hafta sonra hasat edilir.
Hastalık ve dikkat edilecekler
UC verilerine göre bulaşıcı olmayan tomurcuk ölümüne (noninfectious bud failure) çok duyarlıdır; bu nedenle fidanların, bu sorunun düşük olduğu kaynak ağaçlardan üretilmiş olması önemlidir. Köpüklü kanser ve Monilinia (kahverengi çürüklük) de sorun olabilir. Erik anacı üzerinde, toprak vejetasyon döneminde ıslak kalırsa aşı yerinde hafif aşınma görülebilir.
Türkiye koşullarında Carmel’in performansını ölçen yayımlanmış bir denemeye ulaşılamamıştır.
Öne çıkan özellikler
- Nonpareil için iyi tozlayıcı.
- Yumuşak ama iyi kapanan kabuk.
- İri, uzun iç.
- Gençken çok verimli.
Dikkat edilecekler
- Tomurcuk ölümüne (bud failure) çok duyarlı.
- Dip sürgünü eğilimi yüksek.
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan, ıslahçı kurum yayınlarından ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. İç randımanı, meyve ağırlığı, çiçeklenme ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Bölgenize uygun çeşit ve tozlayıcı seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- Asai, W.K. ve ark. The Evaluation and Selection of Current Varieties. UC ANR Almond Production Manual, Bölüm 8.
- USDA-ARS National Clonal Germplasm Repository (UC Davis). Carmel kaydı.
- Arakaki, G.Y. US Plant Patent PP2641 (1966).
- Connell, J. (UCCE). Almond Varieties (Cultivars). Sacramento Valley Orchard Source.
- Almond Board of California (2020). Almond Varieties and Selections.
- Variation among S-locus haplotypes and among stylar RNases in almond (2020). Scientific Reports.
