Nonpareil

4 yaşında Nonpareil ağacı — 4 yaşında Nonpareil – Ekiz Fidancılık

1879’da Kaliforniya’da A. T. Hatch tarafından elde edilen Nonpareil; kağıt kabuğu, yassı ve açık renkli içiyle Kaliforniya badem üretiminin referans çeşididir. Kendine verimsizdir ve Türkiye’deki denemelerde geç çiçeklenen Fransız çeşitlerinden 8–10 gün önce çiçek açmıştır.

Köken: ABD – Suisun, Kaliforniya (A. T. Hatch, 1879)
Türkiye tescili: 03.05.1990 – Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü (TTSM)
Tozlanma: Kendine verimsiz (S7S8)
Çiçeklenme: Orta (Kaliforniya’da referans çeşit)
Kabuk: Kağıt kabuk, kapanışı zayıf
Soğuklama ihtiyacı: 400 saat (USDA-ARS germplazm kaydı)
Hasat: Erken

Ağaç yapısı ve verim

Kuvvetli gelişen, dik ile yayvan arası taç yapan bir ağaçtır; terbiyesi genellikle kolaydır. Hem kısa dallarda (buket) hem uzun sürgünlerde meyve verir ve meyve dallarını yenileme yeteneği iyidir; verimin düzenli olmasının nedeni budur. İlk verim yıllarında bazı tozlayıcılarından biraz daha az verebilir, tam verime geçtiğinde verimi iyidir (UC ANR).

Çiçeklenme ve tozlanma

Kaliforniya’da çiçeklenme ve hasat zamanları için referans alınan çeşittir ve orta dönemde çiçeklenen grupta yer alır. Türkiye’deki denemelerde geç çiçeklenen çeşitlerden daha erken çiçek açmıştır: Gaziantep’te Ferragnes’ten 8, Ferraduel’den 10 gün önce; Uşak’ta 16 Mart’ta (Ferragnes ve Ferraduel 26 Mart). Bu nedenle ilkbahar geç donu riski yüksek yerlerde dikkatli olunmalıdır.

Kendine verimsizdir ve aynı uyuşmazlık grubundaki çeşitler (IXL, Long IXL, Tardy Nonpareil vb.) Nonpareil’i tozlayamaz. Carmel, Nonpareil için iyi bir tozlayıcı olarak tanımlanır. Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü tozlayıcı olarak Texas’ı belirtir; ancak UC kaynakları Kaliforniya’da iki çeşidin çiçeklenme çakışmasını çoğunlukla yetersiz bulur. Bölgeye göre değişebileceğinden birden fazla tozlayıcı çeşit kullanılması önerilir.

Carmel
Texas

Meyve özellikleri

Kağıt kabukludur ve kabuk kapanışı zayıftır; bu nedenle meyveler kuş ve kurt zararına açıktır. İçleri tek tip, oldukça yassı ve açık renklidir, iç zarı pürüzsüzdür. Kaliforniya’da en geniş kullanım alanına sahip pazar sınıfı olan “Nonpareil” sınıfını oluşturur.

İç randımanı: %65–70 (Kaliforniya); Türkiye denemelerinde %53–66
İç ağırlığı: Yaklaşık 1,1–1,3 g (onsta 22–25 iç)
İkiz iç: %0–6 (Türkiye denemeleri)
İç: Yassı, açık renkli, pürüzsüz zarlı

Hasat

Erken hasat edilir; Kaliforniya’da hasat sırası için referans çeşittir.

Hastalık ve dikkat edilecekler

Bulaşıcı olmayan tomurcuk ölümüne (noninfectious bud failure) orta derecede duyarlıdır; bu sorunu azaltmak için seçilmiş kaynak klonlar kullanılmaktadır. UC Cooperative Extension’a göre Marianna 2624 ve M40 erik anaçlarıyla uyuşmaz. Kağıt kabuğu nedeniyle kuş ve kurt zararına karşı önlem alınmalıdır.

Türkiye'deki denemelerden

Türkiye koşullarına uyumlu çeşitler arasında (derleme).
Gaziantep: iyi performans gösterdi.
Uşak: iç randımanı %53,5.

Dikkat edilecekler

Geççi çeşitlerden erken çiçeklenir; geç don riskine dikkat.
Kendine verimsiz; uyumlu tozlayıcı şart.
Kağıt kabuk; kuş ve kurt zararı.

Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan, ıslahçı kurum yayınlarından ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. İç randımanı, meyve ağırlığı, çiçeklenme ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Bölgenize uygun çeşit ve tozlayıcı seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.