Şekerpare, Malatya’da Kayısı Araştırma Enstitüsü’nün seleksiyon çalışmalarıyla öne çıkarılmış yerli bir sofralık kayısıdır. Meyvesi küçük-orta irilikte, sarı ve belirgin kırmızı yanaklıdır; tadı tatlı, çekirdek içi tatlıdır. Ağacı kuvvetli ve verimlidir; kendine uyuşmaz olduğu için tozlayıcı çeşit gerekir.
- Köken
- Türkiye – Malatya seleksiyonu (Kayısı Araştırma Enstitüsü, 1940–1960)
- Türkiye tescili
- 03.05.1990 (TTSM; tescil sorumlusu Kayısı Araştırma Enstitüsü, Malatya)
- Kullanım
- Sofralık
- Meyve
- Oval, küçük (25–30 g); sarı kabuk ve et; belirgin kırmızı yanak
- Çekirdek
- Yarma; çekirdek içi tatlı
- Soğuklama
- Yaklaşık 950 saat (MAREM)
- Tozlanma
- Kendine uyuşmaz (S-genotipi S7S8) – tozlayıcı çeşit gerekir
Köken
Şekerpare, yerli bir kayısı çeşididir. Türk kayısı ıslahı üzerine yapılan bir derlemeye göre Malatya’daki Kayısı Araştırma Enstitüsü’nün 1940–1960 yılları arasında Malatya ve çevresinde yürüttüğü seleksiyon çalışmasında İsmailağa, Alyanak ve Turfanda Eskimalatya ile birlikte öne çıkarılan çeşitlerdendir. Türkiye’de 03.05.1990 tarihinde tescil edilmiştir.
Ağaç yapısı ve tozlanma
Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü’ne göre ağacı yayvan ve kuvvetli büyür, verimi yüksektir. Yerli kayısılarda yapılan moleküler bir çalışmada Şekerpare’nin S-genotipi S7S8 olarak belirlenmiş ve çeşit kendine uyuşmaz bulunmuştur (Yılmaz ve ark., 2014). Bu nedenle bahçede, aynı dönemde çiçek açan ve S-genotiplerine göre uyumlu bir tozlayıcı çeşitle birlikte dikilmelidir. Uygun tozlayıcı seçimi için bizimle görüşebilirsiniz.
Meyve özellikleri
Meyvesi küçüktür (25–30 g) ve oval şekillidir. Kabuğu ve eti sarıdır, kabukta belirgin kırmızı yanak oluşur; kabuk paslı ve benekli görünebilir. Tadı tatlıdır, eti orta serttir. Çekirdeği yuvarlaktır, etten kolay ayrılır (yarma) ve çekirdek içi tatlıdır.
- Meyve ağırlığı
- 25–30 g (MAREM)
- Meyve eti
- Sarı, tatlı, orta sert
- Çekirdek
- Yarma, yuvarlak; iç tatlı
- Soğuklama ihtiyacı
- Yaklaşık 950 saat (MAREM)
Bilgi notu
Şekerpare’nin olgunlaşma zamanı ve hastalık hassasiyeti hakkında yayımlanmış güvenilir bir kaynağa ulaşılamamıştır. Ayrıntılı bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Öne çıkan özellikler
- Tatlı, kırmızı yanaklı küçük meyve.
- Yarma çekirdek, tatlı çekirdek içi.
- Kendine uyuşmaz: tozlayıcı çeşit gerekir.
Türkiye'de
- Malatya seleksiyonu.
- TTSM’de tescilli (1990).
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan, ıslahçı kurum kaynaklarından ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. Meyve ağırlığı, çiçeklenme ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Bölgenize uygun çeşit ve anaç seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- Meyvecilik Araştırma Enstitüsü (MAREM, Eğirdir) (2022). Kayısı Yetiştiriciliği.
- Yılmaz, K.U., Kafkas, S., Paydaş Kargı, S. (2014). Yerli Kayısı Çeşit ve Tiplerinin Kendine Verimlilik Durumlarının Moleküler Yöntemlerle Belirlenmesi. Meyve Bilimi 1(1): 34–40.
- Asma, B.M. ve ark. (2017). Türkiye'de Kayısı Islah Çalışmaları ve Islah Edilen Yeni Çeşitler. Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi 5(11): 1429–1438.
- Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (Malatya). Tescilli Çeşitlerimiz.
- TTSM. Meyve ve Asma Tescilli Çeşitler Listesi.
