Sweetheart, Kanada’da (Summerland) Van × Newstar melezlemesinden geliştirilmiş, 1994’te tanıtılmış çok geç bir kirazdır. Kendine verimlidir; tozlayıcıya ihtiyaç duymaz. Çok verimli olduğu için her yıl budanmalıdır; Adana Pozantı’da haziran sonunda hasat edilmiştir.
- Köken
- Kanada – AAFC Pacific Agri-Food Research Centre, Summerland
- Islahçı
- David Lane ve ekibi
- Melezleme
- Van × Newstar (1975)
- Tanıtım
- 1994
- Türkiye tescili
- 09.03.2011 (TTSM; tescil sorumlusu Atatürk Bahçe Kültürleri MAE)
- S-genotipi
- S3S4′
- Tozlanma
- Kendine verimli
- Olgunlaşma
- Çok geç (Pozantı’da 28 Haziran)
Köken
Sweetheart, Kanada Tarım ve Gıda Bakanlığı’nın (AAFC) Summerland’deki Pacific Agri-Food Research Centre’ında Dr. David Lane ve ekibi tarafından geliştirilmiştir. 1975’te yapılan Van × Newstar melezlemesinden seçilmiş ve 1994’te resmî olarak tanıtılmıştır. 2012’de Amerikan Bahçe Bilimleri Derneği’nin (ASHS) seçkin meyve çeşidi ödülünü almıştır. Türkiye’de 09.03.2011’de tescil edilmiştir.
Tozlanma
S-genotipi S3S4′’dür ve kendine verimlidir; tek başına dikildiğinde de meyve bağlar. Çiçeklenmesi erken-orta dönemdedir: PNW 604’e göre Bing’den 2–3 gün önce, Eskişehir’de Regina’dan 2–4 gün önce tam çiçeğe ulaşmıştır.
Kendine verimli çeşitler genel olarak evrensel tozlayıcı sayılsa da Eskişehir’deki çalışmada Sweetheart poleni 0900 Ziraat’te yalnızca %2,0 meyve tutumu vermiştir. Bu nedenle 0900 Ziraat bahçelerinde tozlayıcı olarak önerilmez.
Meyve özellikleri
UC Davis FPS’ye göre meyveleri orta-iri, kalp şekilli ve parlak kırmızıdır. PNW 604’e göre orta derecede iri (27–30 mm), çok sert ve açık maun rengindedir; suda çözünür kuru madde %20–22’dir. Adana Pozantı’da (1100 m) 2021’de kontrol ağaçlarında ortalama meyve ağırlığı 9,22 g ölçülmüştür.
Çatlamaya karşı kaynaklar farklı sonuç verir: PNW 604 ve FPS orta düzeyde hassas bulur; Pozantı’daki çalışmada çatlama indeksi %31,2 ile Regina (%14) ve 0900 Ziraat’e (%19) göre en hassas çeşit olmuştur, Danimarka’daki denemede ise dayanıklı bulunmuştur. Uzak pazarlarda çukurlaşma (pitting) sorunu bildirilmiştir.
- Meyve çapı
- 27–30 mm (PNW 604)
- Meyve ağırlığı
- 9,22 g (Pozantı, 2021, kontrol)
- SÇKM
- %20–22 (PNW 604)
- Çatlama indeksi
- %31,2 (Pozantı, 2021)
- Soğuklama ihtiyacı
- Yaklaşık 800 saat (UC Davis FPS)
Hasat
Çok geç olgunlaşır. PNW 604’e göre Bing’den 18–20 gün sonra hasat edilir ve ABD’nin kuzeybatısında yaygın yetiştirilen en geç çeşittir. Adana Pozantı’da (1100 m) 2021’de 28 Haziran‘da hasat edilmiştir; aynı bahçede 0900 Ziraat 19 Haziran’da, Regina 26 Haziran’da toplanmıştır. Eskişehir’deki denemede de altı çeşidin en geç olgunlaşanı olmuştur.
Ağaç yapısı ve verim
Ağacı yayvan gelişir, erken meyveye yatar ve çok verimlidir. Budanmazsa aşırı yük bağlar ve meyveler küçülür; bu yüzden her yıl düzenli budama gerekir. Pozantı’daki çalışmada ağaç başına en yüksek verim (5,8 kg) Sweetheart’ta alınmıştır. Küllemeye hassastır.
Öne çıkan özellikler
- Kendine verimli, tozlayıcı istemez.
- Çok geç olgunlaşır.
- Çok verimli; düzenli budama ister.
Türkiye'de
- TTSM’de tescilli (2011).
- Pozantı’da 28 Haziran’da hasat edildi.
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan, üniversite yayım kaynaklarından ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. Meyve ağırlığı, çiçeklenme ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Kirazda tozlayıcı seçimi verimi doğrudan belirler; bölgenize uygun çeşit, anaç ve tozlayıcı seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- Agriculture and Agri-Food Canada (2012). Cherry cultivar reaps sweet rewards.
- UC Davis Foundation Plant Services. Sweetheart.
- Thompson, A., Whiting, M., Long, L. (2021). Sweet cherry cultivars for the fresh market. PNW 604.
- Long, L. Sweet cherry compatibility and bloom timing chart. OSU Extension EM 9484.
- Christensen, J.V. (1997). Performance in Denmark of 20 Summerland selections of sweet cherry. Fruit Varieties Journal 51(2): 79–83.
- İmrak, B. (2023). Sweetheart, Regina ve 0900 Ziraat kiraz çeşitlerinde meyve çatlamasını önlemeye yönelik farklı uygulamaların etkisi. MKU Tarım Bilimleri Dergisi 28(3): 502–512.
- Mertoğlu, K., Evrenosoğlu, Y., Altay, Y. (2018). Eskişehir Ekolojisinde 0900 Ziraat Kiraz Çeşidine Uygun Tozlayıcıların Belirlenmesi. SDÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 22: 89–97.
- Yılmaz, Y., Yılmaz, C. (2025). Eskişehir ekolojik koşullarında bazı kiraz çeşitlerinin fenolojik, pomolojik ve bazı kimyasal özelliklerinin belirlenmesi. Alatarım 24(1): 12–21.
- TTSM. Meyve ve Asma Tescilli Çeşitler Listesi.
