Stella, Kanada’nın Summerland araştırma istasyonunda geliştirilmiş, dünyada adı konan ilk kendine verimli tatlı kirazdır. Tek başına dikildiğinde de meyve bağlar ve aynı dönemde çiçek açan çeşitler için iyi bir tozlayıcıdır. Isparta Eğirdir’de haziranın ikinci haftasında olgunlaşır.
- Köken
- Kanada – Summerland Araştırma İstasyonu (British Columbia)
- Islahçı
- K.O. Lapins
- Melezleme
- Lambert × John Innes Seedling 2420
- Tanıtım
- 1968
- Türkiye tescili
- 03.05.1990 (TTSM; tescil sorumlusu Atatürk Bahçe Kültürleri MAE)
- S-genotipi
- S3S4′
- Tozlanma
- Kendine verimli
- Olgunlaşma
- Eğirdir’de haziranın 2. haftası
Köken
Stella, Kanada Tarım Bakanlığı’nın Summerland Araştırma İstasyonu’nda K.O. Lapins tarafından Lambert × John Innes Seedling 2420 melezlemesinden geliştirilmiştir. Baba ebeveyn, İngiltere’deki John Innes Enstitüsü’nde ışınlamayla elde edilmiş kendine verimli bir çöğürdür. Melezleme 1956’da yapılmış, çeşit 1968’de tanıtılmıştır. Patentli değildir. Türkiye’de 1990’dan beri tescillidir.
Tozlanma
Stella, dünyada adı konan ilk kendine verimli tatlı kirazdır. S-genotipi S3S4′’dür; S4′ aleli polendeki uyuşmazlık tepkisini ortadan kaldırır. Bu yüzden Stella tek başına dikildiğinde de meyve bağlar ve tozlayıcıya ihtiyaç duymaz.
Stella’nın S4′ alelli polenleri, aynı dönemde çiçek açan kendine kısır çeşitleri dölleyebilir; bu nedenle evrensel tozlayıcı olarak anılır. Ancak Stella’nın “bütün çeşitlerle karşılıklı tozlandığı” doğru değildir: Çiçeklenmesi Stella ile çakışmayan çeşitleri tozlayamaz. Ayrıca Bing ve Lambert gibi S3S4 çeşitlerin polenleri Stella’yı dölleyemez; Stella kendine verimli olduğundan buna ihtiyacı da yoktur. UC Davis FPS, Stella’nın ılıman kışlı iklimler dışında Bing’i tozladığını belirtir; WSU ise bazı bölgelerde Bing için yeterli tozlayıcı olmadığını bildirir.
Meyve özellikleri
Islahçının tanımına göre meyveleri iri, kalp şeklinden ovale kadar değişen biçimde ve koyu (siyaha yakın) renklidir; Lambert tipindedir ve genellikle Lambert’ten biraz iridir. Eti orta kaba dokulu ve orta sertliktedir; tadı orta-iyi olarak tanımlanır. Yağmurda çatlamaya orta derecede hassastır ve bu bakımdan Van’a benzer.
- Meyve
- İri, kalp şeklinden ovale
- Meyve eti
- Orta sertlikte
- Çatlama
- Orta derecede hassas (Lapins)
- Tam çiçekten hasada
- 55–60 gün (MAREM)
Hasat
Summerland’de Van ile birlikte veya Lambert’ten yaklaşık bir hafta önce olgunlaşmıştır. Isparta Eğirdir’de (Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü) haziranın ikinci haftasında olgunlaşır. Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü’ne göre tam çiçeklenmeden hasada 55–60 gün geçer.
Ağaç yapısı ve verim
Ağacı çok kuvvetli, dik ve yayvan gelişir. Erken meyveye yatar ve orta-yüksek verimlidir; Summerland’de Van’dan biraz daha az verim almıştır. Eğirdir’de yüksek verimli bulunmuştur ve Tokat’taki çalışmada önerilen çeşitler arasında yer almıştır. 1968–69 kışında çiçek tomurcukları Lambert ve Van’dan daha hassas, Bing’den ise dayanıklı bulunmuştur.
Öne çıkan özellikler
- Adı konan ilk kendine verimli tatlı kiraz.
- Aynı dönemde çiçek açan çeşitler için tozlayıcı.
- Erken meyveye yatar.
Türkiye'de
- TTSM’de tescilli (1990).
- Eğirdir’de haziranın 2. haftasında olgunlaşır.
- Tokat’ta önerilen çeşitler arasında.
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan, üniversite yayım kaynaklarından ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. Meyve ağırlığı, çiçeklenme ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Kirazda tozlayıcı seçimi verimi doğrudan belirler; bölgenize uygun çeşit, anaç ve tozlayıcı seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- Lapins, K.O. The Stella Cherry. Fruit Varieties and Horticultural Digest, s. 19–20.
- UC Davis Foundation Plant Services. Stella.
- Long, L. Sweet cherry compatibility and bloom timing chart. OSU Extension EM 9484.
- Washington State University Tree Fruit. Pollination – Sweet Cherry.
- Sarısu, A., Sarısu, H.C., Bayav, A. Bazı Kiraz Çeşitlerinde Çiçek Tomurcuklarının Morfolojik Özellikleri. Bahçe, VII. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi Özel Sayısı.
- Gerçekcioğlu, R., Temiz, A. (1997). Tokat Yöresinde Yetiştirilen Bazı Kiraz Çeşitlerinin Fenolojik ve Pomolojik Özellikleri. GOÜ Ziraat Fakültesi Dergisi.
- Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü (2022). Kiraz Yetiştiriciliği.
- TTSM. Meyve ve Asma Tescilli Çeşitler Listesi.
