Starks Gold

Dalda sarı zeminli, kırmızı yanaklı kirazlar (temsilî görsel) — Temsilî görsel, çeşide ait değildir (sarı zeminli Rainier kirazı). Foto: Christopher Thomas, CC BY-SA 2.5, Wikimedia Commons

Starks Gold, sarı zemin üzerinde kırmızı yanaklı meyveleri olan ABD kökenli bir kirazdır. Çok bol ve canlı polen üretir; Isparta ve Eskişehir’deki denemelerde 0900 Ziraat için en iyi tozlayıcı çıkmıştır. Sofralıktan çok reçel ve salamura gibi işlemeye uygundur.

Köken: ABD
Patent: Patentsiz
Türkiye tescili: 21.05.1993 (TTSM; tescil sorumlusu Atatürk Bahçe Kültürleri MAE)
S-genotipi: S3S6 (uyuşmazlık grubu VI)
Tozlanma: Kendine kısır
Çiçeklenme: 0900 Ziraat ile aynı dönemde (Eskişehir)

Genel bilgi

Starks Gold, ABD kökenli, sarı meyveli bir kiraz çeşididir. Patentli değildir; Cornell Üniversitesi’nin Ridgewood çeşidinin patentinde ana ebeveyn olarak “patentsiz Starks Gold” diye anılır. Türkiye’de 21.05.1993’ten beri tescillidir. Ayrıntılı kökeni hakkında güvenilir bir kaynağa ulaşılamamıştır.

Meyve özellikleri ve kullanım

Patent metnine göre kabuğu sarı zemin üzerinde kırmızı yanaklı, eti açık sarıdır. Konya Ovası Projesi üretici rehberine göre meyveleri orta irilikte ve yuvarlaktır. Alata enstitüsü ve aynı rehber, sofralık kalitesinin düşük olduğunu, reçel ve salamura gibi sanayi kullanımına uygun olduğunu ve taşımaya dayanımının az olduğunu bildirir. Aynı rehberde çatlamaya az hassas olduğu belirtilir.

Tozlayıcı olarak değeri

Starks Gold’un Türkiye’deki asıl önemi, 0900 Ziraat bahçelerinde tozlayıcı olarak kullanılmasıdır. Isparta’daki çalışmada denemedeki çeşitler arasında çiçek başına en çok çiçek tozu (yaklaşık 15.500) bu çeşitte sayılmış, polen canlılığı %91 bulunmuştur. 0900 Ziraat çiçekleri Starks Gold ile tozlandığında en yüksek meyve tutumu elde edilmiştir: Isparta’da %26,5, Eskişehir’de %21,6. Eskişehir’de 2016 ve 2017’de tam çiçeklenmesi 0900 Ziraat ile aynı günlere denk gelmiştir.

Çiçek başına polen: Yaklaşık 15.500 (Isparta)
Polen canlılığı: %91 (Isparta)
0900 Ziraat'te meyve tutumu: %26,5 (Isparta); %21,6 (Eskişehir)
Tam çiçeklenme: 13.04.2016 ve 18.04.2017 (Eskişehir)

Tozlanma

Kendine kısırdır. S-genotipi S3S6’dır (uyuşmazlık grubu VI). Kordia da bu gruptadır; Starks Gold ile Kordia birbirini tozlayamaz.

0900 Ziraat (S3S12), S-genotiplerine göre Starks Gold ile uyumludur ve Eskişehir ile Isparta’da iki çeşidin çiçeklenmesi aynı döneme denk gelmiştir. Regina S-alelleri bakımından uyumlu olsa da Eskişehir’de Starks Gold’dan yaklaşık 5 gün sonra çiçeklendiği için iyi bir eşleşme değildir.

0900 Ziraat

Hasat ve ağaç

Alata enstitüsünün broşüründe Early Burlat’tan yaklaşık üç hafta sonra olgunlaşan çeşitler arasında gösterilir; bölgesi belirtilmiş bir hasat tarihi ölçümüne ulaşılamamıştır. Konya Ovası Projesi rehberine göre ağacı yarı dik, kuvvetli, çok verimli ve bol çiçeklidir; patent metninde yan dallarının sarkık olduğu belirtilir.

Öne çıkan özellikler

Sarı zeminli, kırmızı yanaklı meyve.
Çok bol ve canlı polen.
Reçel ve salamura için uygun.

Türkiye'de

TTSM’de tescilli (1993).
0900 Ziraat için en iyi tozlayıcı (Isparta, Eskişehir).

Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan, üniversite yayım kaynaklarından ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. Meyve ağırlığı, çiçeklenme ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Kirazda tozlayıcı seçimi verimi doğrudan belirler; bölgenize uygun çeşit, anaç ve tozlayıcı seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.