Bigarreau Gaucher, Türkiye’de 1990’dan beri tescilli, koyu kırmızı-siyahımsı meyveli geç bir kiraz çeşididir. Asıl değeri, 0900 Ziraat bahçelerinde tozlayıcı olarak kullanılmasıdır. Isparta’nın yüksek kesimlerinde (yaklaşık 1050 m) haziran sonunda olgunlaşır.
- Türkiye tescili
- 03.05.1990 (TTSM; tescil sorumlusu Atatürk Bahçe Kültürleri MAE)
- S-genotipi
- S3S5 (uyuşmazlık grubu VII; tek kaynak)
- Tozlanma
- Kendine kısır
- Olgunlaşma
- Geç (Isparta’da haziran sonu)
Genel bilgi
Bigarreau Gaucher, Türkiye’de 03.05.1990’dan beri tescilli bir kiraz çeşididir. Kökeni, ıslah eden kişi veya kurum ve ebeveynleri hakkında güvenilir bir kaynağa ulaşılamamıştır. Türkiye’de daha çok 0900 Ziraat bahçelerinde tozlayıcı olarak dikilir: Konya Ovası Projesi rehberine göre Isparta’daki birçok bahçede tozlayıcıların büyük kısmı Gaucher’dir. Niğde’deki Darboğaz Kirazı ve Manisa’daki Demirci Kirazı coğrafi işaret belgelerinde de 0900 Ziraat’in tozlayıcıları arasında sayılır.
Meyve ve hasat
Konya Ovası Projesi rehberine göre meyveleri yuvarlak kalp şeklinde, iri, siyaha yakın koyu kırmızı, sert, gevrek ve suludur; çatlamaya az hassas olduğu ve ağacının verimli olduğu bildirilir. Bu bilgiler bir derleme rehberden alınmıştır; meyve ağırlığı için hakemli bir ölçüme ulaşılamamıştır.
Isparta’da (yaklaşık 1050 m) yapılan çalışmada haziran sonunda hasat edilmiştir.
Tozlayıcı olarak değeri
Isparta’daki çalışmada çiçek başına yaklaşık 9.100 çiçek tozu sayılmış, polen canlılığı ortalama %84,5 bulunmuştur. 0900 Ziraat çiçekleri Bigarreau Gaucher ile elle tozlandığında %12,5 meyve tutumu alınmıştır; aynı denemede Starks Gold ile bu oran %26,5’tir. Yalova enstitüsü ve Bakanlık yayınları Bigarreau Gaucher’i 0900 Ziraat için önerilen tozlayıcılar arasında gösterir.
- Çiçek başına polen
- Yaklaşık 9.100 (Isparta)
- Polen canlılığı
- %84,5 (Isparta)
- 0900 Ziraat'te meyve tutumu
- %12,5 (Isparta, elle tozlama)
Tozlanma
Kendine kısırdır. Bir kitap bölümündeki tabloya göre S-genotipi S3S5’tir (uyuşmazlık grubu VII); bu değer başka bir kaynakla doğrulanamamıştır. Çeşide özgü çiçeklenme tarihi bulunamamıştır.
0900 Ziraat (S3S12), S-genotiplerine göre Bigarreau Gaucher ile uyumludur ; Yalova enstitüsü ve Bakanlık yayını iki çeşidi 0900 Ziraat bahçelerinde birlikte önerir. Lambert de S-alelleri bakımından uyumludur, ancak çiçeklenme çakışmasını gösteren bir kaynağa ulaşılamamıştır.
Öne çıkan özellikler
- Siyaha yakın koyu kırmızı meyve.
- 0900 Ziraat için tozlayıcı.
Türkiye'de
- TTSM’de tescilli (1990).
- Isparta’da haziran sonunda hasat edildi.
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan, üniversite yayım kaynaklarından ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. Meyve ağırlığı, çiçeklenme ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Kirazda tozlayıcı seçimi verimi doğrudan belirler; bölgenize uygun çeşit, anaç ve tozlayıcı seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- Tosun, F., Koyuncu, F. (2007). Investigations of suitable pollinator for 0900 Ziraat sweet cherry cv. Hort. Sci. (Prague) 34(2): 47–53.
- Küden, A. ve ark. (2022). Recent Techniques and Developments on Cherry Growing in Turkey. Prunus – Recent Advances, IntechOpen.
- Konya Ovası Projesi (KOP). Üretici Rehberi – Kiraz.
- TÜRKPATENT. Darboğaz Kirazı, coğrafi işaret no. 550.
- TÜRKPATENT. Demirci Kirazı, coğrafi işaret no. 1564.
- Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (2024). Tescilli Meyve Çeşitleri, Yalova.
- Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı (2016). Kiraz Vişne. Çiftçi Eğitim Serisi 6.
- TTSM. Meyve ve Asma Tescilli Çeşitler Listesi.
