İncilipınar Cd. No: 05 Denizli
+90 535 627 40 20

Ankara

Ekiz Fidancılık - Fidan Üretimi ve Satışı

Ankara, Türkiye’nin en bilinen yerli kışlık armut çeşitlerinden biridir. Meyvesi orta irilikte, basık yuvarlak ve boyunsuzdur; eti çok sulu, eriyen yapıda ve aromalıdır. Kendine kısırdır; Eğirdir’deki denemede en iyi tozlayıcıları Coscia ve Santa Maria olmuştur.

Köken
Türkiye (yerli kışlık çeşit)
Türkiye tescili
03.05.1990 (TTSM; tescil sorumlusu Atatürk Bahçe Kültürleri MAE)
Coğrafi işaret
Korkuteli Karyağdı Armudu (Ankara çeşidinden; menşe adı, no. 369, 30.07.2018)
Tozlanma
Kendine kısır (Eğirdir)
Ayva anacı
Yalova ve Eğirdir listelerinde yer almaz
Olgunlaşma
Korkuteli’de eylül sonu–ekim başı

Köken ve Türkiye'deki yeri

Ankara, Ankara yöresinin yerli kışlık armut çeşididir; ebeveynleri ve kesin çıkış yeri bilinmez. Dumanoğlu ve arkadaşları (2006) onu Türkiye’nin en popüler kışlık armut çeşidi olarak tanımlar. Ankara yöresinde 2001–2003 yıllarında yapılan klon seleksiyonunda, periyodisite göstermeyen ve kumluluğu düşük klonlar seçilmiştir. Türkiye’de 1990’dan beri tescillidir.

Antalya’nın Korkuteli ilçesinde Ankara çeşidinden üretilen meyve, Korkuteli Karyağdı Armudu adıyla menşe adı olarak tescillidir (TÜRKPATENT, no. 369, 30.07.2018; tescil ettiren Antalya Ticaret Borsası). Bu ad yalnızca Korkuteli’de şartnameye uygun üretilen meyveye aittir.

Meyve özellikleri

Korkuteli coğrafi işaret belgesine göre meyvesi orta iri, basık yuvarlak ve oturaklıdır; ağırlığı 200–250 g, çapı 6–8 cm’dir. Sapı orta kalınlıkta ve kısadır. Kabuğu hasatta parlak yeşil, yeme olumunda sarımsı yeşildir. Eti krem renkli, çok sulu ve çok tatlıdır, ağızda erir. Belge, Korkuteli’de yetişen meyvenin kumsuz olmasını yöreye özgü ayırt edici bir özellik olarak gösterir. Ankara Üniversitesi de etini çok sulu, tereyağı tipinde ve aromalı olarak tanımlar. Ankara’daki klon seleksiyonunda seçilen klonların meyve ağırlığı 202–226 g olmuştur.

Meyve ağırlığı
200–250 g (Korkuteli); 202–226 g (Ankara, seçilmiş klonlar)
Meyve şekli
Basık yuvarlak, boyunsuz
Meyve eti
Çok sulu, eriyen, aromalı
Hasatta et sertliği
56–66 N (Eğirdir MAE)

Hasat

Kışlık bir çeşittir. Korkuteli’de (844–1010 m) eylül sonu–ekim başında hasat edilir. Tam çiçeklenmeden hasada Ankara Üniversitesi’ne göre 150–160 gün, Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü’ne göre 160–170 gün geçer.

Tozlanma

Ankara kendine kısırdır. Eğirdir’deki denemede (Öztürk 2010) kendi poleniyle meyve bağlamamış ve doğal partenokarpi göstermemiştir; bu yüzden mutlaka tozlayıcı çeşitle birlikte dikilmelidir.

Aynı denemede Ankara için en iyi tozlayıcılar Coscia ve Santa Maria olmuştur; etkili tozlanma süresi 7–10 gün olarak belirlenmiştir.

Ağaç yapısı ve anaç

Korkuteli belgesine göre ağacı dikine büyür; ana dalları seyrek, yan dalları sıktır. Ağacın gücü anaca göre değişir: armut çöğürü üzerinde yüksek ve büyük hacimli, ahlat üzerinde orta kuvvetli gelişir. Korkuteli’de 5–10 yaşındaki ağaçlardan ortalama 60 kg, 10 yaşından sonra 150 kg’a kadar ürün alındığı belirtilir; kısmi periyodisiteye eğilimlidir.

Ankara, Yalova ve Eğirdir enstitülerinin Quince A uyuşma listelerinde yer almaz ve ayva anacıyla uyumunu inceleyen erişilebilir bir çalışmaya ulaşılamamıştır. Korkuteli’de armut çöğürü, ahlat ve ayva anaçları kullanılır; belge, ayva kullanılacaksa bodur klon anaçların önerildiğini belirtir. Ayva anacı veya ara anaç kullanımı için bizimle görüşebilirsiniz.

Öne çıkan özellikler

  • Yerli kışlık çeşit.
  • Basık yuvarlak, çok sulu, eriyen etli meyve.
  • Kendine kısır; Coscia ve Santa Maria ile tozlanır.

Türkiye'de

  • TTSM’de tescilli (1990).
  • Korkuteli Karyağdı Armudu coğrafi işareti (2018).
  • Korkuteli’de eylül sonu–ekim başı hasat.

Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan, üniversite yayım kaynaklarından ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. Meyve ağırlığı, çiçeklenme ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Armutta tozlayıcı ve anaç seçimi verimi doğrudan belirler; bölgenize uygun çeşit, anaç ve tozlayıcı seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.

Kaynaklar

  1. Dumanoğlu, H., Tuna Güneş, N., Erdoğan, V., Aygün, A., Şan, B. (2006). Clonal selection of a winter-type European pear cultivar 'Ankara' (Pyrus communis L.). Turkish Journal of Agriculture and Forestry 30(5): 355–363.
  2. TÜRKPATENT. Korkuteli Karyağdı Armudu, menşe adı, tescil no. 369 (30.07.2018).
  3. Öztürk, G. (2010). Bazı Armut Çeşitlerinde Kendine Verimlilik Durumları ile Partenokarpi Eğilimlerinin ve Uygun Tozlayıcı Çeşitlerin Belirlenmesi. Doktora tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi.
  4. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü. Yumuşak Çekirdekli Meyve Türleri Uygulama (ders materyali).
  5. Meyvecilik Araştırma Enstitüsü (MAREM), Eğirdir. Armut Yetiştiriciliği.
  6. Akçay, M.E. Armut Yetiştiriciliği (çiftçi broşürü). Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Yalova.
  7. TTSM. Meyve ve Asma Tescilli Çeşitler Listesi.

Diğer armut çeşitlerimiz