Kieffer, ABD’de 1860’larda Çin kum armudu çöğüründen elde edilmiş, Asya ve Avrupa armudu özelliklerini taşıyan bir melezdir. Ağacı kuvvetli ve çok verimlidir; meyveleri iri, eti gevrek ve kumludur. Yalova’da eylülün ikinci yarısında hasat edilir.
- Köken
- ABD – Roxborough, Philadelphia yakını (Peter Kieffer)
- Ebeveyn
- Çin kum armudu (Pyrus pyrifolia) çöğürü; babasının Bartlett olduğu kabul edilir, kanıtlanmamıştır
- İlk meyve
- 1863
- Türkiye tescili
- 21.05.1993 (TTSM; tescil sorumlusu Atatürk Bahçe Kültürleri MAE)
- Tozlanma
- Sıklıkla kendine kısır (Hedrick); tozlayıcı ister
- Ayva anacı
- Yalova denemesinde Beurre Hardy ara aşılı Quince A üzerinde
- Olgunlaşma
- Yalova’da eylülün 2. yarısı
Köken
Kieffer, ABD’de Philadelphia yakınlarındaki Roxborough’da Peter Kieffer’in bahçesinde, Çin kum armudunun (Pyrus pyrifolia) tesadüfi bir çöğürü olarak ortaya çıkmıştır. İlk meyvesini 1863’te vermiş, 1876 Centennial sergisinde Kieffer adını almıştır. Bahçede Bartlett (Williams) ağaçları bulunduğundan baba ebeveynin Bartlett olduğu kabul edilir, ancak bu kanıtlanmış değildir (Hedrick 1921). Yalova enstitüsü onu Avrupa armudu ile Asya armudu arasında türler arası bir melez olarak tanımlar. Kieffer’s Hybrid ve Keiffer eski eş anlamlılarıdır. Türkiye’de 1993’ten beri Kieffer adıyla tescillidir.
Meyve özellikleri
Yalova’da 2000–2004 yıllarında yapılan denemede ortalama meyve ağırlığı 410,8 g, meyve eni 83,5 mm ölçülmüş ve denemenin en iri meyveli çeşidi olmuştur. Hedrick’e göre meyvesi ovaldir, iki ucu daralır; kabuğu kalın ve sert, sarı, güneş gören yüzü donuk kırmızı allıdır. Eti sarımsı beyaz, çok kumlu ve kaba, gevrek ve suludur; tadı tatlı değildir, sık sık buruktur. Sofralık kalitesi zayıf olduğundan daha çok konserve ve pişirme için tercih edilir.
- Meyve ağırlığı
- 410,8 g (Yalova, 2000–2004 ort.)
- Meyve eni
- 83,5 mm (Yalova)
- Meyve eti
- Gevrek, sulu, çok kumlu (Hedrick)
- Hasatta et sertliği
- 75–78 N (Eğirdir MAE)
- Soğuklama ihtiyacı
- Yaklaşık 400 saat (Yalova)
Hasat
Yalova’da eylülün ikinci yarısında hasat edilir. Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü’ne göre tam çiçeklenmeden hasada 160–170 gün geçer. Hedrick, New York’ta ekim sonu ile kasım arasında olgunlaştığını bildirir.
Tozlanma ve iklim
Hedrick’e göre Kieffer sıklıkla kendine kısırdır ve bazı topraklarda meyve bağlamaz; bu yüzden tozlayıcı çeşitle birlikte dikilmelidir. Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü, Kieffer’i döllenmeden de meyve bağlayabilen (partenokarpik) armutlar arasında sayar; ancak bu, tozlayıcı gerekmediği anlamına gelmez. Kieffer için tozlayıcı belirleyen yayımlanmış bir çalışmaya ulaşılamamıştır.
Kieffer’in soğuklama ihtiyacı yaklaşık 400 saat ile düşüktür ve çiçekleri erken açar. Bu nedenle tozlayıcı seçerken çiçeklenme çakışmasına dikkat edilmeli; geç don riski olan yerlerde bahçe yeri özenle seçilmelidir. Bölgeniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Ağaç yapısı, anaç ve ateş yanıklığı
Ağacı yarı dik ve kuvvetli gelişir. Yalova’daki denemede gövde kesit alanı başına en yüksek kümülatif verimi (2,12 kg/cm²) veren çeşit olmuş, geç olgunlaşan grupta Deveci ile birlikte en yüksek puanı alan ümitvar çeşitler arasında yer almıştır. Hedrick de ağacını çok kuvvetli, çok verimli ve sıcağa dayanıklı olarak tanımlar.
Kieffer, Yalova enstitüsünün Quince A uyuşma listesinde yer almaz. Yalova’daki 1995–2004 denemesinde Beurre Hardy ara aşılı Quince A üzerinde iyi gelişmiş ve verim vermiştir; ara anaçsız ayva üzerindeki uyumu hakkında yayımlanmış bir kaynağa ulaşılamamıştır.
Ateş yanıklığı: Kaynakların çoğu Kieffer’i ateş yanıklığına dayanıklı olarak bildirir: Purdue Üniversitesi çok dayanıklı, Yalova enstitüsü dayanıklı, USDA gen bankası dayanıklı olarak kaydeder; Hedrick de en az etkilenen çeşitlerden biri olarak tanımlar. Ancak Florida Üniversitesi’nin (UF/IFAS) yayını Kieffer’i hassas çeşitler arasında gösterir. Kieffer hastalığa bağışık değildir; kültürel önlemler bu çeşitte de sürdürülmelidir.
Öne çıkan özellikler
- Çok iri meyveli, çok verimli.
- Gevrek, kumlu et; konserve ve pişirmeye uygun.
- Soğuklama ihtiyacı düşük (yaklaşık 400 saat).
Türkiye'de
- TTSM’de tescilli (1993).
- Yalova’da eylülün 2. yarısında hasat edilir.
- Yalova denemesinde en verimli çeşit.
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan, üniversite yayım kaynaklarından ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. Meyve ağırlığı, çiçeklenme ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Armutta tozlayıcı ve anaç seçimi verimi doğrudan belirler; bölgenize uygun çeşit, anaç ve tozlayıcı seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- Hedrick, U.P. (1921). The Pears of New York. New York Agricultural Experiment Station, Geneva.
- Akçay, M.E., Büyükyılmaz, M., Burak, M. (2009). Marmara Bölgesi İçin Ümitvar Armut Çeşitleri – IV. Bahçe 38(1): 1–10.
- USDA ARS National Clonal Germplasm Repository (Corvallis). Pyrus hybrid catalog.
- Beckerman, J. Fire Blight on Fruit Trees in the Home Orchard. Purdue Extension BP-30-W.
- Popenoe, J., Sarkhosh, A., Huff, D. The Pear (Pyrus spp.) in Florida Home Gardens. UF/IFAS Extension HS1393.
- Meyvecilik Araştırma Enstitüsü (MAREM), Eğirdir. Armut Yetiştiriciliği.
- Akçay, M.E. Armut Yetiştiriciliği (çiftçi broşürü). Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Yalova.
- TTSM. Meyve ve Asma Tescilli Çeşitler Listesi.
