Cripps Pink

Cripps Pink elma bahçesi — Cripps Pink bahçesi – Ekiz Fidancılık

Ağaçta Cripps Pink elmaları, Queensland. Foto: Kerry Raymond, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Batı Avustralya’da geliştirilen Cripps Pink, sarı-yeşil zemin üzerinde pembe-kırmızı renkli, sert, gevrek ve mayhoş-tatlı meyveli, çok geç olgunlaşan bir çeşittir. Uzun ve sıcak bir yetişme sezonu ister. Meyveleri dünyada Pink Lady® markasıyla da pazarlanır.

Köken: Avustralya – Batı Avustralya Tarım Bakanlığı
Melezleme: Lady Williams × Golden Delicious (1973)
Islahçı: John E. Cripps
Patent: ABD PP7880 (1992)
Ticari marka: Pink Lady® (APAL; yalnızca lisans sahipleri kullanabilir)
Ağaç: Çok kuvvetli, dik
Meyve rengi: Sarı-yeşil zemin üzerinde pembe-kırmızı
Olgunlaşma: Çok geç (tam çiçekten hasada 190–210 gün)
Tozlanma: Tozlayıcı çeşit gerekir (S-genotipi S2S23)

Köken

Cripps Pink, Batı Avustralya Tarım Bakanlığı’nda John E. Cripps tarafından 1973’te yapılan Lady Williams × Golden Delicious melezlemesinden geliştirilmiştir; fidan ilk meyvesini 1979’da vermiş, çeşit 1992’de ABD’de patentlenmiştir.

Çeşit adı ve Pink Lady® markası

Çeşidin adı Cripps Pink‘tir. Pink Lady® ise bir çeşit adı değil, Apple and Pear Australia Ltd (APAL) şirketine ait bir ticari markadır ve marka sahibinin açıklamasına göre yalnızca lisans sahiplerinin kullanımına ayrılmıştır. Cripps Pink elmaları ancak markanın lisans ve kalite koşulları sağlandığında Pink Lady® adıyla pazarlanabilir. Çeşidin Avrupa Birliği’ndeki ıslahçı hakkı (EU 1640) hakkında ise bir hükümsüzlük incelemesi sürmektedir.

Ağaç yapısı ve verim

Patente göre ağacı orta-büyük, sık yapraklı, dik ve çok kuvvetli gelişir; merkezi lider veya ince iğ terbiyesine uygundur. Bir yaşlı sürgünlerde meyve bağlar ve patentte bazı çeşitlerde görülen periyodisite eğilimini göstermediği belirtilir.

Çiçeklenme ve tozlanma

Tozlayıcı çeşit gerektirir. S-genotipi S2S23’tür; bu genotipe göre Fuji, Braeburn ve Delicious grubu ile tam uyumlu, Gala ve Granny Smith ile yarı uyumludur. Patentteki meyve tutumu denemelerinde Gala ile %35–60 meyve tutumu alınmıştır. Çiçeklenme zamanı konusunda kaynaklar farklı bilgi verdiğinden tozlayıcı seçiminde yöredeki çiçeklenme gözlemleri esas alınmalıdır.

Meyve özellikleri

Meyveleri iri ve yeknesak, asimetrik-elips şeklindedir. Sarı-yeşil zemin üzerinde pembe-kırmızı allık taşır. Eti krem-beyaz, sert, gevrek ve suludur; kesildikten sonra kararma eğilimi zayıftır. Tadı mayhoş-tatlı, aroması yoğundur. Patente göre güneş yanığına toleransı yüksektir ve kabuk çatlamaz.

Meyve ağırlığı: Ortalama ~195 g, ~82 mm çap (patent)
Meyve eti: Krem-beyaz, sert, gevrek, sulu
Tat: Mayhoş-tatlı
Depolama: Soğuk depoda 6 aya kadar; kontrollü atmosferde 10–12 ay (patent)

Hasat ve iklim

Fuji gibi geç çeşitlerden de sonra hasat edilen, çok geç olgunlaşan bir çeşittir. Meyvecilik Araştırma Enstitüsü’ne göre tam çiçeklenmeden hasada 190–210 gün geçer. Maryland Üniversitesi yaklaşık 200 günlük bir yetişme süresi gerektiğini ve bu nedenle sonbaharda erken don alan yerlerin uygun olmadığını belirtir. Bahçe yeri seçilirken sonbahar donlarının zamanı mutlaka dikkate alınmalıdır.

Hastalık ve dikkat edilecekler

Üniversite kaynaklarında karaleke ve ateş yanıklığına çok hassas olarak değerlendirilir; düzenli koruma gerekir. Külleme konusunda kaynaklar farklı değerlendirme yapar.

Öne çıkan özellikler

Pembe-kırmızı renkli, sert ve gevrek meyve.
Uzun depolama ve raf ömrü.
Güneş yanığına toleranslı kabuk.

Dikkat

Çok geç olgunlaşır; erken sonbahar donu olan yerlere uygun değil.
Karaleke ve ateş yanıklığına çok hassas.
Pink Lady® adı lisansa bağlı bir markadır.

Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan, patent metinlerinden, üniversite yayım kaynaklarından ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. Meyve ağırlığı, çiçeklenme ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Bölgenize uygun çeşit, anaç ve tozlayıcı seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.