Red Chief, Red Delicious grubundan spur tipi, yarı bodur bir mutasyondur. Meyveleri iri, koyu kırmızı ve çizgilidir, tadı tatlıdır. Yalova’daki denemede ümitvar bulunmuş, Isparta’da başlıca çeşitler arasında yer alır.
- Köken
- ABD
- Tür
- Red Delicious grubundan tomurcuk mutasyonu
- Bulan
- Fred J. Campbell
- Patent
- ABD PP3,578 (1974)
- Türkiye tescili
- 28.01.2008 (TTSM, çeşit sahibi Meyvecilik Araştırma Enstitüsü)
- Ağaç
- Spur tipi, yarı bodur, dik
- Meyve rengi
- Koyu kırmızı, çizgili
- Olgunlaşma
- Güzlük (Yalova’da eylül başı)
Köken
Red Chief, ABD’de Fred J. Campbell tarafından bulunan ve Red Delicious grubundan bir tomurcuk mutasyonu olan spur tipi bir çeşittir. Patent metnine göre meyveleri orijinal dal üzerinde 1967’den itibaren gözlenmiş, çeşit 1974’te ABD bitki patenti almıştır (PP3,578). Türkiye’de tescillidir.
Ağaç yapısı ve verim
Patente göre spur tipi ve yarı bodur bir ağaçtır: ağacı küçük ama kuvvetli, dik ve vazo biçimlidir; düzenli ve bol ürün verir. Yalova’daki çalışmada ağacı zayıf ve dik/yarı dik gelişen bir çeşit olarak tanımlanmıştır. Spur çeşitler M9 anacında çok zayıf gelişir; bu kombinasyon önerilmez.
Çiçeklenme ve tozlanma
Yalova’da tam çiçeklenmesi beş yıllık ortalamada 16 Nisan’da gerçekleşmiştir. Tozlayıcı çeşit gerektirir. Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü’nün çalışmasında Red Chief için Golden grubu, Granny Smith, Gala grubu, Fuji ve Braeburn tozlayıcı olarak önerilmiştir. Starkrimson ve Scarlet Spur gibi diğer Delicious mutasyonları tozlayıcı olarak kullanılmaz.
Meyve özellikleri
Meyveleri iri, Delicious’a benzer şekilli ve uçta belirgin beş çıkıntılıdır. Kabuğu kalın, sağlam, düz ve parlaktır; koyu kırmızı ve çizgili renklenir. Eti beyaz ile krem-beyaz arası, sulu, sert ve gevrektir; tadı tatlı ve hafif, aroması belirgindir. Patente göre kabuğu, karşılaştırıldığı Starkrimson’a göre güneş yanığına daha dayanıklıdır.
Yalova’da 2000–2004 yıllarını kapsayan denemede ortalama meyve ağırlığı 237 g olmuş ve çeşit, geç grupta en yüksek puanı alarak Marmara Bölgesi için ümitvar bulunmuştur.
- Meyve ağırlığı
- 237 g (Yalova, 5 yıl ort.)
- Meyve boyutu
- 81 mm en, 75 mm boy (Yalova)
- SÇKM
- %11,5 (Yalova)
- Meyve eti
- Beyaz-krem, sert, gevrek, sulu
Hasat
Yalova’da beş yıllık ortalamada 6 Eylül‘de hasat edilmiş, tam çiçeklenmeden hasada 143 gün geçmiştir. Isparta’da bu süre 135–145 gündür. Konya’da M26 anacı üzerinde yapılan denemede de güzlük çeşit olarak tavsiye edilebileceği sonucuna varılmıştır. Patente göre muhafaza kabiliyeti çok iyidir.
Hastalık ve dikkat edilecekler
Çeşide özgü bir hastalık değerlendirmesine ulaşılamamıştır. Ana çeşit Red Delicious, Purdue Üniversitesi’nin tablosunda karalekeye hassas olarak değerlendirilir; karaleke mücadelesi düzenli yapılmalıdır.
Öne çıkan özellikler
- İri, koyu kırmızı ve çizgili meyve.
- Spur tipi, yarı bodur ağaç.
- Yalova ve Konya denemelerinde ümitvar bulundu.
Türkiye'de
- TTSM’de tescilli (2008).
- Isparta’nın başlıca çeşitlerinden.
- Konya denemesinde güzlük çeşit olarak tavsiye edildi.
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan, patent metinlerinden, üniversite yayım kaynaklarından ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. Meyve ağırlığı, çiçeklenme ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Bölgenize uygun çeşit, anaç ve tozlayıcı seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- Campbell, F.J. Red Chief apple tree. ABD bitki patenti PP3,578 (1974).
- Yaşasın, A.S., Burak, M., Akçay, M.E., Türkeli, Y., Büyükyılmaz, M. (2006). Marmara Bölgesi İçin Ümitvar Elma Çeşitleri-V. Bahçe 35(1–2): 75–82.
- Arıkan, Ş., İpek, M., Pırlak, L. (2015). Konya Ekolojik Şartlarında Bazı Elma Çeşitlerinin Fenolojik ve Pomolojik Özellikleri. Türk Tarım-Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi 3(10): 811–815.
- TÜRKPATENT. Isparta Elması, Coğrafi İşaret No. 1431.
- Evans, W.G., Snipes, D.R. ABD bitki patenti PP4,839 (Scarlet Spur; Red Chief renk karşılaştırması).
- Beckerman, J. Disease Susceptibility of Common Apple Cultivars. Purdue Extension BP-132-W.
- TTSM. Meyve ve Asma Tescilli Çeşitler Listesi.
