Japonya’da Ralls Janet × Delicious melezlemesinden geliştirilen Fuji, sert, gevrek, çok sulu ve tatlı meyveli, geç olgunlaşan bir çeşittir. Uzun süre depolanabilir. Aşırı ürün yüklenirse periyodisiteye eğilim gösterir.
- Köken
- Japonya – Meyve Ağaçları Araştırma İstasyonu (Tohoku)
- Melezleme
- Ralls Janet × Delicious (1939’da başlayan program)
- Tescil (Japonya)
- 1962
- Türkiye tescili
- 28.01.2008 (Meyvecilik Araştırma Enstitüsü)
- Ağaç
- Büyük, yayvan, kuvvetli
- Meyve rengi
- Sarı zemin üzerinde pembemsi-kırmızı çizgiler
- Olgunlaşma
- Geç (Konya’da ekim sonu)
- Tozlanma
- Tozlayıcı çeşit gerekir (S-genotipi S1S9)
Köken
Fuji, Japonya’da devlete bağlı Meyve Ağaçları Araştırma İstasyonu’nun (Tohoku) 1939’da başlayan ıslah programında geliştirilmiştir. Ralls Janet × Delicious melezinden 1958’de seçilen Tohoku No. 7, 1962’de Fuji adıyla tescil edilmiştir; ebeveynleri sonradan genomik verilerle de doğrulanmıştır. Türkiye’de tescillidir.
Ağaç yapısı ve verim
Ağacı büyük, yayvan, kuvvetli ve verimlidir. Periyodisiteye hassastır: aşırı ürün yüklenirse yıl aşırı meyve verebilir. Japonya’da erken meyve seyreltmesi (beş uç tomurcuğa bir meyve) ertesi yılın çiçeklenmesini ve meyve iriliğini iyileştirmiştir. M9 anacı üzerinde daha erken meyveye yatar ve periyodisite eğilimi azalır. Konya’da M9 anacıyla yapılan denemede ağaç başına verimde üçüncü sırada yer almıştır.
Çiçeklenme ve tozlanma
Orta dönemde çiçeklenir. Tozlayıcı çeşit gerektirir. S-genotipi S1S9’dur; bu genotipe göre Galaxy, Golden Delicious, Granny Smith ve Cripps Pink ile tam uyumlu, Braeburn ile yarı uyumludur. Çiçeklenme zamanlarının çakışması ayrıca gereklidir.
Meyve özellikleri
Meyveleri orta-iri, yuvarlak-basık veya uzuncadır. Eti çok sert, çok sulu ve aromatik, tadı çok tatlı ve hafif mayhoştur. Orijinal Fuji’nin rengi zayıf olduğundan daha iyi renklenen çok sayıda kırmızı klonu seçilmiştir; renk sarı zemin üzerinde pembemsi-kırmızı çizgiler hâlindedir.
- Meyve ağırlığı
- 250–300 g (Japonya, 1977)
- Meyve eti
- Çok sert, çok sulu
- Tat
- Çok tatlı, hafif mayhoş
- Depolama
- Uzun; koşula göre birkaç aydan bir yıla kadar
Hasat ve depolama
Geç olgunlaşan bir çeşittir. Konya’da (1164 m) 2008–2009’da hasat olumuna en geç ulaşan çeşitler Braeburn ve Fuji olmuştur (30 Ekim). Sertliğini yavaş kaybeder ve uzun süre depolanabilir. Geç hasatta meyvede su özü (watercore) oluşabilir ve su özlü meyveler iyi depolanmaz; erken hasat edilip uzun süre soğuk depoda tutulan meyvelerde ise yüzey yanıklığı görülebilir. Bu nedenle hasat zamanı dikkatle belirlenmelidir.
Hastalık ve dikkat edilecekler
Üniversite kaynaklarında karalekeye hassas, ateş yanıklığına çok hassas olarak değerlendirilir. Japon kaynaklarına göre acı çürüklüğe de çok hassastır. Bazı yıllarda meyve çatlaması görülebilir.
Öne çıkan özellikler
- Çok sert, sulu ve tatlı meyve.
- Uzun depolama ömrü.
- M9 anacında daha erken meyveye yatar.
Dikkat
- Periyodisiteye eğilimli; erken seyreltme şart.
- Geç hasatta su özü riski.
- Ateş yanıklığına çok hassas.
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan, patent metinlerinden, üniversite yayım kaynaklarından ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. Meyve ağırlığı, çiçeklenme ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Bölgenize uygun çeşit, anaç ve tozlayıcı seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- Yoshida, Y. (1977). Progress of Apple Breeding in Japan. JARQ 11(1): 56–59.
- Yoshida, Y., Fan, X., Patterson, M.E. (1995). 'Fuji' Apple. Fruit Varieties Journal 49(4): 194–197.
- Muranty, H. ve ark. (2020). BMC Plant Biology 20: 2.
- Arıkan, Ş., İpek, M., Pırlak, L. (2015). Türk Tarım-Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi 3(10): 811–815 (Konya).
- WSU Tree Fruit. Fuji.
- Miah, M., Farcuh, M. (2023). UMD Extension EB-2023-0684.
- PNW Plant Disease Management Handbook. Apple cultivar susceptibility.
- Meyvecilik Araştırma Enstitüsü. Tescilli Çeşitlerimiz.
