Scarlet Spur, Red Delicious grubundan spur tipi bir çeşittir. Ağacı dik, sık ve yavaş gelişir, verimlidir. Meyveleri çizgisiz, koyu kırmızı renklenir ve rengi erken gelir. Isparta’nın başlıca elma çeşitlerinden biridir.
- Köken
- ABD – Yakima County, Washington
- Tür
- Oregon Spur Red Delicious’un dal mutasyonu
- Bulanlar
- W. G. Evans, D. R. Snipes
- Patent
- ABD PP4,839 (1982)
- Türkiye tescili
- 09.03.2011 (TTSM, çeşit sahibi Meyvecilik Araştırma Enstitüsü)
- Ağaç
- Spur tipi, dik, sık, yavaş gelişen
- Meyve rengi
- Çizgisiz, koyu kırmızı
- Olgunlaşma
- Güzlük (Isparta’da tam çiçekten hasada 140–150 gün)
Köken
Scarlet Spur, ABD’nin Washington eyaletindeki Yakima County’de bir bahçede, spur tipi Red Delicious çeşidi Oregon Spur’ün dal mutasyonu olarak bulunmuştur. W. G. Evans ve D. R. Snipes adına 1982’de ABD bitki patenti almıştır (PP4,839); patentin süresi dolmuştur. Türkiye’de tescillidir.
Ağaç yapısı ve verim
Orta boylu, dik, sık ve yavaş gelişen spur tipi bir ağaç oluşturur ve patente göre çok verimlidir. Spur çeşitler meyvelerini yan dallardaki kısa meyve dallarında taşıdığından ilk yıllarda yeterli yan dal oluşturulmalıdır. Meyvecilik Araştırma Enstitüsü, spur çeşitlerin M9 anacı üzerinde çok zayıf geliştiğini ve bu kombinasyonun önerilmediğini belirtir.
Çiçeklenme ve tozlanma
Washington’daki Yakima vadisinde nisan sonu ile mayıs başı arasında çiçek açar; çiçekleri pembe tonlu beyazdır. Delicious grubundan olduğundan tozlayıcı çeşit gerektirir. Diğer Delicious mutasyonları (Red Chief, Starkrimson) tozlayıcı olarak kullanılmaz; Isparta’da Delicious grubu için Golden Delicious grubu tozlayıcı olarak kullanılır.
Meyve özellikleri
Scarlet Spur’ü diğer Delicious tiplerinden ayıran özelliği rengidir: meyve çizgisiz, düz bir kırmızılıkla renklenir ve sonunda koyu, siyaha yakın bir kırmızıya ulaşır. Patente göre renklenme Oregon Spur’den yaklaşık 30 gün önce başlar ve tamamlanır. Ancak rengin erken gelmesi, meyvenin erken olgunlaştığı anlamına gelmez: hasat, Oregon Spur ile aynı dönemdedir. Bu nedenle hasat zamanına renge göre değil, olgunluk ölçütlerine göre karar verilmelidir.
Başka bir çeşidin patentinde, ABD’nin sıcak güneydoğusunda (Alabama) Scarlet Spur meyvelerinin uzun süre çoğunlukla yeşil kaldığı ve kırmızı rengin sezon sonunda geliştiği gözlemi yer alır; sıcak bölgelerde renklenme daha geç olabilir.
- Renk deseni
- Çizgisiz, düz kırmızı
- Renklenme
- Oregon Spur’den yaklaşık 30 gün önce
- Hasat
- Oregon Spur ile aynı dönem
Hasat ve depolama
Isparta’da tam çiçeklenmeden hasada 140–150 gün geçer ve çeşit Isparta’nın başlıca elma çeşitleri arasındadır. Niğde’de 1300 ve 1500 m rakımda yetiştirilen meyvelerle yapılan çalışmada meyveler 1 °C’de ve %90 nemde 6 ay muhafaza edilmiş; yüksek rakımda (1500 m) yetişen meyvelerin muhafaza ve raf ömrü boyunca kalitesini daha iyi koruduğu görülmüştür.
Hastalık ve dikkat edilecekler
Çeşide özgü bir hastalık değerlendirmesine ulaşılamamıştır. Ana çeşit Red Delicious, Purdue Üniversitesi’nin tablosunda karalekeye hassas olarak değerlendirilir; karaleke mücadelesi düzenli yapılmalıdır.
Öne çıkan özellikler
- Çizgisiz, koyu kırmızı ve erken gelen renk.
- Spur tipi, verimli ağaç.
- Isparta’nın başlıca çeşitlerinden.
Dikkat
- Renk olgunluktan önce gelir; hasat zamanı iyi belirlenmeli.
- M9 anacıyla önerilmez.
- Golden grubundan tozlayıcı gerekir.
Bu sayfadaki bilgiler, aşağıda listelenen bilimsel yayınlardan, patent metinlerinden, üniversite yayım kaynaklarından ve resmî kurum kaynaklarından derlenmiştir. Meyve ağırlığı, çiçeklenme ve hasat zamanı gibi değerler yöreye, yıla, anaca, ağaç yaşına ve bakıma göre değişir; verilen sayılar ilgili çalışmanın koşullarına aittir. Bölgenize uygun çeşit, anaç ve tozlayıcı seçimi için ziraat mühendislerimize danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- Evans, W.G., Snipes, D.R. Spur-type Red Delicious Apple tree. ABD bitki patenti PP4,839 (1982).
- TÜRKPATENT. Isparta Elması, Coğrafi İşaret No. 1431.
- Dündar, Ö. (2017). Farklı Yükseklikte Yetiştirilen Scarlet Spur Elmasının Muhafaza Süresi ve Kalite Değişimleri. Meyve Bilimi 2.
- Deutscher, R.L., Deutscher, C.J. Cumberland Spur. ABD bitki patenti PP10,832 (1999).
- Meyvecilik Araştırma Enstitüsü (Eğirdir). Elma Yetiştiriciliği.
- Beckerman, J. Disease Susceptibility of Common Apple Cultivars. Purdue Extension BP-132-W.
- TTSM. Meyve ve Asma Tescilli Çeşitler Listesi.















